سایپا و رویکرد جدید در مدیریت زنجیره تأمین / روند اصلاحی برای افزایش بهره وری و تثبیت تولید

خبرداری؟

 نقشه راه توسعه محصولات گروه خودروسازی سایپا برای سال 1405نشان‌دهنده تلاشی متمرکز برای خروج از سایه تولید خودروهای اقتصادی قدیمی و ورود به سگمنت‌های پررقابت‌تر نظیر کراس‌اوورهای شهری، خودروهای هیبریدی و پیکاپ‌های مدرن است. در این برنامه، تنوع‌بخشی به سبد محصولات از طریق زیرمجموعه‌های اصلی این گروه یعنی پارس‌خودرو، زامیاد، سایپا سیتروئن و بن‌رو به وضوح دیده می‌شود. آنچه در نگاه نخست جلب توجه می‌کند، برنامه سایپا برای احیای برندهای معتبر، معرفی پلتفرم‌های جدید و نیم‌نگاهی جدی به سوخت‌های پاک و فناوری‌های نوین پیشرانه است.

سایپا که سال‌ها با نقد عدم تنوع محصولات و تکیه بر پلتفرم‌های قدیمی X200 مواجه بود، اکنون با معرفی همزمان چندین کراس‌اوور و سدان جدید، سعی دارد جایگاه خود را در بازار تثبیت کرده و فاصله فنی خود را با رقیب دیرینه، یعنی ایران‌خودرو، کاهش دهد.

 نکته مهم اینکه گروه خودروسازی سایپا در سال ۱۴۰۴، با اجرای مجموعه‌ای از اقدامات هم‌زمان در حوزه تولید، مالی، ساختاری و توسعه محصول، توانست نه‌تنها از بحران‌های انباشته عبور کند، بلکه با ثبت رشد در شاخص‌های کلیدی، مسیر تازه‌ای از ثبات و بهبود عملکرد را پایه‌گذاری کند.

این در حالی است که سایپا سال‌ گذشته را با چالش‌های عظیمی که به ارث برده بود، آغاز کرد. از جمله این چالش‌ها 37 همت بدهی بانکی سرفصل شده و معوق در سیستم بانکی، 57 همت صدور چک‌های خرید دین بدون در نظر گرفتن توان پرداخت و آینده فروشی بیش از 120 هزار دستگاه مازاد بر ظرفیت تولید، بود.

با وجود مشکلات عنوان شده، سال گذشته را می‌توان نقطه عطفی در مسیر تحول گروه سایپا دانست؛ سالی که این خودروساز با وجود محدودیت‌های جدی، موفق شد با اتکا به اصلاحات عمیق، روندهای مثبت و قابل اتکایی را در بخش‌های مختلف به ثبت برساند.

در حوزه تولید، عملکرد گروه سایپا در سال گذشته قابل توجه بوده است. مجموع تولید این گروه به بیش از ۲۸۲ هزار دستگاه رسید که سهم اصلی آن مربوط به محصولات پرتیراژی همچون خانواده کوییک، ساینا و شاهین بوده است.

خانواده کوییک با سهمی بیش از ۲۷ درصد از کل تولید، در صدر قرار دارد و پس از آن ساینا و زامیاد سهم قابل توجهی از تولید را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین حضور محصولاتی مانند اطلس، سهند، شاهین و پارس نوآ در ترکیب تولید، نشان‌دهنده تنوع‌بخشی به سبد محصولات و حرکت به سمت پاسخگویی بهتر به نیاز بازار است.

این سطح از تولید در شرایطی محقق شده که صنعت خودرو با محدودیت‌های ارزی، جنگ‌های تحمیلی 12 روزه و رمضان، قطعی مکرر برق و اختلال درتأمین قطعات مواجه بوده و همین موضوع اهمیت این دستاورد را دوچندان می‌کند.

در کنار تولید، از سال گذشته مدیریت زنجیره تأمین نیز با رویکردی جدید همراه بوده است. اصلاح نظام تأمین‌کنندگان و ایجاد منابع تامین کننده جدید در کنار اصلاح ساختار مالی تأمین‌کنندگان و مدیریت مطالبات، به ثبات نسبی در تولید منجر شده و از توقف خطوط تولید جلوگیری کرده است؛ نتیجه این اقدامات، دستیابی به متوسط تولید روزانه حدود ۱۴۰۰ دستگاه و حفظ جریان تولید در شرایط پرچالش بوده است.

همچنین یکی دیگر از مهم‌ترین دستاوردهای سال گذشته، کاهش چشمگیر تعهدات معوق است. بر این اساس تعهدات معوق از حدود ۹۱ هزار دستگاه در انتهای سال 1403 به حدود ۵۷ هزار دستگاه در پایان سال گذشته کاهش یافته که نشان‌دهنده بهبود ۳۷ درصدی است. این کاهش، علاوه بر بهبود عملکرد عملیاتی، نقش مهمی در افزایش رضایت مشتریان و بازسازی اعتماد عمومی ایفا کرده است.

گروه خودروسازی سایپا سال گذشته از خانواده جدید موتورهای خود رونمایی کرد. طی سال‌های گذشته، وابستگی به پیشرانه‌های وارداتی و محدودیت در توسعه موتورهای داخلی، یکی از موانع اصلی رشد محصول و تنوع مدل در گروه سایپا بود، لذا با عرضه موتورهای جدید فصل تازه‌ای در توسعه قوای محرکه سایپا و صنعت خودرو آغاز شده است.

بر این اساس موارد عنوان شده نشان‌دهنده تداوم جریان توسعه محصول در گروه سایپا و کاهش تولید محصولات زیان‌ده و حرکت به سمت تولید محصولات سودده است.

در حوزه کیفیت نیز شاخص‌های کلیدی بهبود یافته‌اند. کاهش تعداد مراجعات مشتریان، کاهش تعداد عیوب ثبت‌شده و افزایش سطح رضایت مشتریان، از جمله نتایج اقدامات انجام‌شده در این بخش است. همچنین بهبود امتیازات ارزیابی خدمات پس از فروش و انطباق بیشتر خطوط تولید با استانداردهای کیفی، نشان‌دهنده تمرکز جدی بر ارتقای کیفیت محصولات است.

در بخش منابع انسانی، حرکت به سمت شایسته‌سالاری با تشکیل کمیته‌های تخصصی انتصابات و بررسی گسترده مدیران در سطوح مختلف، یکی دیگر از اقدامات مهم سال ۱۴۰۴ بوده است. این رویکرد در کنار استفاده از مدیران با تجربه و اصلاح نظام مدیریتی، به بهبود کارآمدی سازمان کمک کرده است.

همچنین در حوزه فناوری و زیرساخت، اجرای پروژه ERP و استقرار سیستم‌های یکپارچه مدیریتی، گام مهمی در جهت افزایش شفافیت، انضباط مالی و بهبود تصمیم‌گیری در سطح کلان سازمان بوده است.

بیشتر بخوانید:سایپا و عبور از چالش های دوران جنگ / تقویت زیرساخت‌ها و حفظ پایداری ارتباطات در شرایط بحرانی

در مجموع، عملکرد گروه سایپا در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد این شرکت توانسته با اجرای هم‌زمان مجموعه‌ای از اصلاحات، از شرایط بحرانی فاصله بگیرد و وارد مسیر افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه تولید، ثبات و بهبود شرایط تولید شود؛ مسیری که با تداوم آن، می‌توان شاهد روزهای درخشان این خودروساز در صنعت خودرو کشور بود.