امنیت غذایی در گرو مدیریت ریسک؛ ضرورت فراگیری بیمه محصولات کشاورزی

خبرداری؟ زمانی که یک حادثه طبیعی یا آفت غیرمترقبه مزارع یا واحدهای دامی را تحت تأثیر قرار می‌دهد، پوشش بیمه‌ای فعال سبب می‌شود شوک وارده به درآمد تولیدکننده مهار شده و از فروپاشی اقتصادی واحدهای خرد و متوسط جلوگیری گردد.

در بخش دامپروری، تلفات ناشی از بیماری‌های عفونی نوپدید، مسمومیت‌ها یا سوانح طبیعی می‌تواند سرمایه چندساله یک دامدار را در چشم‌به‌هم‌زدنی نابود سازد. بیمه فراگیر دام با جبران غرامت تلفات مجاز، نه‌تنها قدرت بازسازی گله را به بهره‌بردار بازمی‌گرداند، بلکه به عنوان یک اهرم نظارتی نیز عمل می‌کند؛ چراکه ارزیابی و تأیید خسارت‌ها مستلزم رعایت استانداردهای بهداشتی، انجام منظم واکسیناسیون و حفظ شرایط قرنطینه‌ای است و همین چرخه، ارتقای سلامت عمومی جمعیت دامی را به همراه دارد.

براساس اسناد بالادستی، از جمله تکالیف قانون برنامه هفتم پیشرفت، نظام بیمه کشاورزی مکلف به گسترش چتر حمایتی خود به‌صورت بیمه فراگیر و همه‌جانبه، به‌ویژه برای محصولات اساسی و استراتژیک زراعی و باغی شده است. این سیاست با هدف عبور از رویکردهای سنتی و خودمعرف به سوی پوشش حداکثری سطوح زیر کشت طراحی شده تا سهم دولت در پرداخت حق‌بیمه و حمایت‌های یارانه‌ای تقویت شود و کشاورز با حداقل هزینه، زیر چتر پوشش ریسک‌های همگانی قرار گیرد.

با وجود اهمیت انکارناپذیر صندوق بیمه کشاورزی، موفقیت کامل این طرح همواره نیازمند رفع چالش‌های میدانی و اعتمادسازی میان کشاورزان و شرکت‌های بیمه‌گر است. مسائلی همچون فاصله زمانی میان وقوع خسارت تا پرداخت نهایی غرامت، تعیین دقیق و عادلانه تعرفه‌ها متناسب با تورم قیمت نهاده‌ها، و نیاز به بهره‌گیری از فناوری‌های نوین سنجش از دور و تصاویر ماهواره‌ای برای پایش دقیق وسعت خسارت، از محورهایی است که تسریع و شفاف‌سازی آن‌ها می‌تواند استقبال فعالان این بخش را دوچندان کند.

در دوران تشدید تغییرات اقلیمی و نوسانات آب‌وهوایی منطقه‌ای، دسترسی به بیمه معتبر نقشی حیاتی در تاب‌آوری جوامع روستایی و جلوگیری از مهاجرت‌های ناخواسته ایفا می‌کند. بیمه کشاورزی به عنوان ضربه‌گیر اقتصادی عمل می‌کند و اجازه نمی‌دهد وقوع یک خشکسالی دوره‌ای یا بارش سیل‌آسا، کشاورز و دامدار را به زیر خط فقر براند؛ در نتیجه، ترویج فرهنگ بیمه و آگاهی‌بخشی به روستاییان، ضامن ثبات شغلی، تولید مستمر و حفظ پویایی اقتصاد کشاورزی خواهد بود.

اجرای طرح بیمه اجباری محصولات کشاورزی در زنجان

علی نظری، معاون امور مشتریان، اعتبارات و بیمه بانک کشاورزی استان زنجان در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در زنجان، با تبریک آغاز سال زراعی جدید به کشاورزان و بهره‌برداران بر اهمیت نقش بیمه در جبران خسارات ناشی از سوانح طبیعی تأکید کرد و اظهار داشت: بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه، تمامی محصولات اساسی کشاورزی در برابر حوادث غیرمترقبه تحت پوشش «بیمه اجباری تمام‌خطر» قرار گرفته‌اند.

وی افزود: این طرح که با عنوان «بیمه فراگیر» شناخته می‌شود، شامل 17 محصول استراتژیک از جمله گندم، جو، دانه‌های روغنی، چغندرقند، ذرت، سویا، عدس و نخود است. در این ساختار، کشاورزانی که اطلاعات کشت خود را در «سامانه پهنه‌بندی وزارت جهاد کشاورزی» ثبت کرده‌اند، بدون نیاز به پرداخت حق بیمه، تحت پوشش قرار می‌گیرند. وی از کشاورزانی که تاکنون موفق به ثبت اطلاعات نشده‌اند خواست تا در اسرع وقت نسبت به تکمیل فرایند ثبت‌نام اقدام کنند.

معاون امور مشتریان بانک کشاورزی با اشاره به سایر روش‌های بیمه‌ای، تصریح کرد: علاوه بر بیمه فراگیر، «بیمه در مبدأ» نیز برای واحدهای جوجه‌کشی پیش از حمل‌ونقل جوجه‌ها فعال است. همچنین برای بخش‌های دامداری، باغبانی، گلخانه‌ای، آبزی‌پروری و زنبور‌داری، کشاورزان باید با مراجعه به 28 شعبه بانک کشاورزی در مراکز و بخش‌ها یا دفاتر بیمه کشاورزی، نسبت به درخواست صدور بیمه‌نامه اقدام کنند.

وی با اشاره به هشدار سازمان هواشناسی و مدیریت بحران کشور درباره احتمال وقوع پدیده «ال‌نینو» و تغییرات در الگوهای بارشی و دمایی در کشور، خاطرنشان کرد: با توجه به پیش‌بینی‌ها، استان زنجان نیز ممکن است تحت تأثیر این تغییرات اقلیمی قرار گیرد؛ لذا مراجعه برای بیمه محصولات به‌ویژه در بخش دام و طیور که جمعیتی بالغ بر یک میلیون و 200 هزار رأس در استان دارد، بیش از پیش ضروری است.

نظری یادآور شد: کشاورزان می‌توانند برای مشاهده تعرفه‌های بیمه‌ای و دسترسی به اطلاعات کامل، به سامانه جامع بیمه کشاورزی به آدرس «cs.sab.ir» مراجعه کرده و یا برای دریافت راهنمایی‌های لازم با مراکز خدمات کشاورزی و مدیریت‌های جهاد کشاورزی در شهرستان‌ها در ارتباط باشند.

تعهد دامپزشکی زنجان به تولید غذای سالم/پیشگیری مقدم بر درمان است

امیر رحیمی، معاون سلامت اداره‌کل دامپزشکی استان زنجان در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم ضمن تبریک فرارسیدن هفته دامپزشکی (روز ملی دامپزشکی) ، اظهار داشت: یکی از مهم‌ترین مأموریت‌های سازمان دامپزشکی، حفظ و ارتقای سلامت عمومی، پیشگیری از بروز بیماری‌ها و کمک به تولید غذای سالم برای جامعه است.

وی با بیان اینکه یک دام سالم نیازمند برخورداری از تغذیه مناسب، آب سالم، جایگاه بهداشتی و شرایط نگهداری مطلوب است، افزود: برای تحقق این امر، برنامه‌های واکسیناسیون و پیشگیری از بیماری‌ها باید به‌طور منظم و دقیق در واحدهای دامداری اجرا شود.

معاون سلامت دامپزشکی استان زنجان با تأکید بر نقش کلیدی دامداران در چرخه سلامت دامی، تصریح کرد: دامدار نخستین فردی است که تغییرات رفتاری و جسمی دام را مشاهده می‌کند. بنابراین از دامداران عزیز درخواست می‌شود به محض مشاهده هرگونه علائم غیرعادی و غیرطبیعی در دام، بلافاصله به دامپزشک یا ادارات دامپزشکی مراجعه کرده و نسبت به این موضوع حساسیت لازم را داشته باشند.

بیشتر بخوانید:حضور صندوق بیمه کشاورزی در نشست شورای قیمت‌گذاری و اتخاذ سیاست های حمایتی كشاورزی

رحیمی با اشاره به اهمیت راهبردی «پیشگیری»، خاطرنشان کرد: همواره تأکید بر این است که پیشگیری، بهتر و کم‌هزینه‌تر از درمان است. به همین دلیل از دامداران انتظار داریم همکاری‌های لازم را با کارشناسان دامپزشکی برای انجام به‌موقع واکسیناسیون دام‌ها داشته باشند.

وی  رعایت اصول قرنطینه، جلوگیری از ورود دام‌های مشکوک یا بیمار به گله، ضدعفونی مناسب جایگاه‌ها و کنترل دقیق رفت‌وآمد افراد و خودروها به محیط دامداری را از اقدامات ضروری برشمرد که نقش بسیار مهمی در کاهش شیوع بیماری‌ها و ارتقای امنیت زیستی واحدهای تولیدی ایفا می‌کند.