گنجینه‌ای برای روایت جنگ

خبرداری؟

محمد برومند ضمن گرامیداشت هفته دفاع مقدس با تاکید بر ظرفیت‌های بالای انتقال مفهوم دفاع مقدس به نسل جوان اظهار کرد: در تمام دنیا کشورهایی که چه خواسته و چه ناخواسته درگیر جنگ شده‌اند، تلاش کرده‌اند از تجربه جنگ و دفاع از کشورشان آثار ارزشمند هنری و ادبی تولید کنند، اما ما با وجود برگزاری جشنواره‌ها و برنامه‌های مختلف برای تولید آثار فرهنگی دفاع مقدس، به نتیجه مطلوب نرسیده‌ایم.

وی ادامه داد: یکی از دلایل این مسئله این است که سیستم دولتی همیشه بیشتر به دنبال آمار و ارقام بوده تا اینکه نتیجه مطلوبی به دست بیاید و نتوانسته‌ایم به اندازه کافی از توانمندی هنرمندانی که بسیاری از آن‌ها خودشان در دوران دفاع مقدس حضور داشته‌اند، استفاده کنیم.

برومند افزود: هنرمندان بزرگی در دوران دفاع مقدس حضور داشتند و حتی برخی افرادی که در آن دوران به عنوان هنرمند شناخته نمی‌شدند، در جایگاه رزمنده یا فرمانده در جبهه بودند و امروز خاطرات و تجربه‌های ارزشمندی دارند که می‌توان از آن‌ها در حوزه ادبیات و هنر دفاع مقدس استفاده کرد.

وی گفت: باید بررسی کنیم چرا امروز آثار ماندگاری نداریم که نسل جدید از طریق آن‌ها شناخت درستی از دفاع مقدس پیدا کند؛ چراکه نسل جدید با این فرهنگ ارتباط کمتری دارد و برای انتقال این فرهنگ باید شیوه‌های مناسب‌تری را مورد توجه قرار دهیم.

این رزمنده دفاع مقدس با اشاره به ضرورت حمایت از تولید مستندهای مرتبط با دفاع مقدس، بیان کرد: باید از هنرمندانی که در دوران دفاع مقدس حضور داشته‌اند برای تولید آثار مستند و هنری استفاده شود و این تجربه‌ها به شکلی مناسب در اختیار جامعه قرار گیرد.

برومند ادامه داد: در صحبت‌هایی که در تهران درباره نمایش دفاع مقدس داشتم، این موضوع را مطرح کردم که چرا با وجود ظرفیت‌های گسترده در خراسان، این ظرفیت‌ها آن‌گونه که باید در حوزه فرهنگ دفاع مقدس انعکاس پیدا نکرده است. خراسان هنرمندان بزرگی داشته و افرادی مانند آقای صابری ارتباط مستقیم با دفاع مقدس داشته‌اند، همچنین رزمندگان و آزادگان عزیزی در این منطقه حضور داشته‌اند که می‌توانستیم تجربیات آن‌ها را در هنر و ادبیات منعکس کنیم.

وی خاطرنشان کرد: هنرمندان تلاش خود را انجام داده‌اند، اما این تلاش‌ها بازتاب مناسبی نداشته و حمایت لازم به شکل کامل صورت نگرفته است؛ در نتیجه بخشی از این تلاش‌ها عملاً بی‌نتیجه مانده است.

برومند با تأکید بر ضرورت حمایت از فرهنگ و هنر دفاع مقدس تصریح کرد: امیدوارم از فرهنگ و هنر دفاع مقدس حمایت شود و مسئولان بدون جبهه‌گیری‌های سیاسی بنشینند و واقعیت دفاع مقدس را بررسی کنند. در دوران دفاع مقدس چپ و راست وجود نداشت و ملت ایران یک ملت واحد بود که برای دفاع از کشور در کنار هم قرار گرفت. دفاع مقدس تنها متعلق به مسلمانان نبود و پیروان ادیان دیگر که در ایران زندگی می‌کنند نیز در دفاع از کشور حضور داشتند. دفاع مقدس به دفاع همه ایرانیان تبدیل شده بود و این موضوع در تمام تاریخ ایران ماندگار خواهد بود. سال‌های سال مردم ایران و نسل‌های آینده به یاد خواهند داشت که فرزندان این کشور در دفاع مقدس حضور داشتند و در آن سهیم بودند.

برومند ادامه داد: تمام افرادی که در دوران دفاع مقدس در میدان حضور پیدا کردند، با خلوص کامل و با این اعتقاد که باید از وطن دفاع کنند، وارد میدان شدند و وظیفه ما که امروز زنده مانده‌ایم این است که بتوانیم انعکاس خوبی از تمام فعالیت‌ها و فداکاری‌های آن دوران داشته باشیم.

وی درباره چگونگی انتقال میراث دفاع مقدس به نسل جوان در شرایط امروز گفت: برای این کار باید شیوه گفت‌وگو با نسل جدید را بشناسیم. امروز دسترسی به اطلاعات بسیار گسترده‌تر شده و باید بتوانیم متناسب با شرایط جدید با نوجوانان و جوانان ارتباط برقرار کنیم.

برومند با اشاره به استقبال مخاطبان از فیلم «اخراجی‌ها» اظهار کرد: بخشی از دلیل استقبال از این فیلم این بود که شخصیت‌های آن برای مخاطب واقعی به نظر می‌رسیدند. همه افرادی که در دوران دفاع مقدس حضور داشتند، از همان ابتدا انسان‌هایی کاملاً پاک و بدون اشتباه نبودند و ممکن بود در زندگی خود خطاهایی داشته باشند.

وی توضیح داد: ممکن است فردی پیش از حضور در جبهه در زندگی خود اشتباهاتی کرده باشد، اما در همان مدت کوتاه حضور در جبهه به معنویتی دست پیدا کرده باشد که به مرحله‌ای برسد که لیاقت شهادت را پیدا کند. بنابراین مهم است که شهدا را به شکلی معرفی نکنیم که مخاطب تصور کند آنها از روز اول تولد هیچ خطایی نداشته‌اند. باید با شناخت درست، به‌ویژه از نسل دهه هشتادی و دهه نودی، بتوانیم با آن‌ها ارتباط برقرار کنیم و چهره واقعی دفاع مقدس را نشان دهیم.

برومند گفت: رزمندگان و فرماندهان نیز انسان بودند و ممکن است در زندگی خود اشتباه کرده باشند، اما در هیچ سند و مدرک مستند تاریخی و مکتوبی کمتر دیده‌ایم که به ‌صراحت درباره اشتباهات فرماندهان در عملیات‌ها صحبت شود. در حالی که اگر قرار است اصلاحی صورت بگیرد، ابتدا باید اشتباهات خودمان را بپذیریم.

وی افزود: همه انسان‌ها ممکن است در زندگی اشتباه کنند. خود من نیز هر زمان از رزمندگان درباره دوران دفاع مقدس و وقوع یک اشتباه شنیده‌ام، تلاش کرده‌ام این موضوع را از زبان خود آن‌ها بپذیرم. اگر بتوانیم با چنین رویکردی درباره دفاع مقدس صحبت کنیم، روایت ما صادقانه‌تر خواهد بود. نوجوان و کودک امروز با اینترنت به حجم بسیار بزرگی از اطلاعات دسترسی دارد و با چند کلیک می‌تواند اطلاعات مختلفی درباره دفاع مقدس پیدا کند.

وی خاطرنشان کرد: بخشی از اطلاعاتی که نسل جدید در فضای مجازی پیدا می‌کند ممکن است نادرست باشد و حتی برخی افراد با قصد و غرض اطلاعاتی را ارائه دهند. بنابراین باید روایت صحیح دفاع مقدس را به شکل مناسب، واقعی و جذاب در اختیار نسل جدید قرار دهیم تا بتواند تصویر درستی از این بخش مهم تاریخ کشور به دست آورد.