گل‌گهر؛ عامل تولید کنسانتره و گندله در کشورمان

خبرداری؟ سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) آمار عملکرد ۱۰ شرکت بزرگ معدنی کشور در زنجیره تأمین سنگ آهن را منتشر کرد. بر اساس این گزارش، تولید کنسانتره سنگ آهن این شرکت‌ها در ۹ ماهه منتهی به آذر ۱۴۰۴ با رشد ۹ درصدی به ۴۰.۲۷ میلیون تن رسیده و تولید سنگ آهن دانه‌بندی نیز با جهش ۴۴ درصدی به ۱.۵۹۵ میلیون تن افزایش یافت.

در میان این ۱۰ تولیدکننده، شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر نقشی محوری و غیرقابل‌انکار داشت. این شرکت که در ۵۰ کیلومتری جنوب غربی شهرستان سیرجان در استان کرمان واقع شده، بزرگ‌ترین تولیدکننده کنسانتره سنگ آهن و گندله ایران است و ظرفیت تولید سالانه آن بیش از ۱۵ میلیون تن کنسانتره و بیش از ۱۰ میلیون تن گندله.

عملکرد گل‌گهر در ۱۴۰۴ فراتر از میانگین صنعت بود. در ۶ ماهه نخست ۱۴۰۴، این شرکت موفق شد تولید کنسانتره خود را با افزایش ۱۰ درصدی به ۶ میلیون و ۹۸۰ هزار تن برساند و تولید گندله نیز با رشد ۵ درصدی به ۶ میلیون و ۶۰۰ هزار تن رسید. مبلغ فروش شرکت در این دوره نسبت به مدت مشابه سال قبل با افزایش ۶۸ درصدی همراه بود که حاصل افزایش ۸ درصدی حجم فروش گندله و افزایش یک میلیون و ۳۶۰ هزار تنی فروش کنسانتره بود.

گل‌گهر در خرداد ۱۴۰۴ موفق به ثبت ۹ رکورد برجسته در حوزه تولید کمی و کیفی شد. کارخانه گندله‌سازی شماره ۱ با تولید ۵۶۳ هزار و ۸۰۷ تن و کارخانه گندله‌سازی شماره ۲ با تولید ۵۴۸ هزار و ۶۳ تن رکوردهای جدیدی در تولید کمی به ثبت رساندند. در بخش کنسانتره نیز رکورد کیفی تولید در خطوط ۱، ۲ و ۳ و همچنین خطوط ۵، ۶ و ۷، و رکورد همزمان کمی و کیفی در خط ۴ ثبت شد.

بر اساس داده‌های ایمیدرو برای دوره ۸ ماهه ۱۴۰۳، گل‌گهر با تولید ۸ میلیون و ۲۵۱ هزار و ۵۷۵ تن کنسانتره، بزرگ‌ترین تولیدکننده در میان شرکت‌های بزرگ معدنی کشور بود. این رقم نشان می‌دهد سهم گل‌گهر از کل تولید کنسانتره شرکت‌های بزرگ در آن دوره حدود ۲۵ درصد بود.

در سطح بین‌المللی، عملکرد گل‌گهر در شرایطی رقم خورده که بسیاری بزرگان جهانی سنگ‌آهن با رشدهای تک‌رقمی یا حتی کاهش تولید مواجه بوده‌اند. شرکت ریو تینتو از استرالیا در ۲۰۲۵ تولید ۳۲۷.۳ میلیون تن سنگ آهن از معادن پیلبارا را ثبت کرد. شرکت واله از برزیل نیز در ۲۰۲۵ تولیدی معادل ۳۳۶.۱ میلیون تن داشت. در مقابل، چین که بزرگترین تولیدکننده فولاد و واردکننده سنگ‌آهن جهان است، در ۲۰۲۵ با کاهش ۲.۸ درصدی تولید سنگ‌آهن مواجه شد.

با این حال، مقایسه مستقیم گل‌گهر با این بزرگان جهانی از نظر حجم تولید، با توجه به تفاوت فاحش در مقیاس ذخایر و ظرفیت‌ها، چندان دقیق نیست. آنچه گل‌گهر را در تراز بین‌المللی متمایز می‌کند، نرخ رشد تولید و بهره‌وری آن است. در حالی که ریو تینتو و واله بر حفظ سطح تولید متمرکز هستند، گل‌گهر با رشد ۱۰ درصدی تولید کنسانتره در نیمه نخست سال و ثبت رکوردهای متوالی، مسیری متفاوت را طی می‌کند. همچنین برنامه افزایش ظرفیت تولید به مجموع ۳۰ میلیون تن در سال گل‌گهر را در زمره سریع‌ترین شرکت‌های معدنی در حال رشد جهان قرار داد.

گل‌گهر همچنین در مسیر تبدیل شدن به اولین منطقه معدنی و صنعتی ایران است که کل فرآیند تولید از استخراج تا محصول نهایی را در یک محدوده واحد یکپارچه می‌کند. این استراتژی یکپارچه‌سازی عمودی، که در سطح جهانی توسط شرکت‌هایی نظیر واله در برزیل و بی‌اچ‌پی در استرالیا دنبال می‌شود، مزیت رقابتی قابل‌توجهی از طریق کاهش هزینه‌های لجستیک و افزایش حاشیه سود ایجاد می‌کند.

در سال مالی منتهی به اسفند ۱۴۰۳، گل‌گهر با وجود چالش‌های جدی صنعت سنگ‌آهن از جمله ناترازی انرژی، قطعی برق و گاز و افزایش هزینه‌های انرژی، موفق شد افزایش ۵ درصدی تولید کل محصولات را رقم بزند و سود خالص ۱۸.۹ هزار میلیارد تومانی ثبت کند. این در حالی است که جمع سود خالص زنجیره ارزش فولاد در همان دوره با افت ۱۰ درصدی همراه بود. درآمد عملیاتی تلفیقی شرکت در این سال به ۱۳۰ همت رسید که رشد ۲۸ درصدی نسبت به سال قبل را نشان می‌دهد.

گل‌گهر با ذخیره عظیم بالغ بر یک میلیارد و ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون تن سنگ آهن در شش آنومالی مجزا، نه تنها بزرگترین معدن سنگ‌آهن ایران، از مهمترین محورهای تحقق هدف تولید ۵۵ میلیون تن شمش فولاد در چشم‌انداز ۱۴۰۴ است. این شرکت با اجرای ۲۵ پروژه توسعه‌ای و احداث خطوط ۵، ۶ و ۷ تولید کنسانتره با ظرفیت هر یک ۲ میلیون تن در سال، نقش خود را به‌عنوان موتور محرک صنعت فولاد کشور تثبیت کرد.

بیشتر بخوانید: شرکت توسعه آهن و فولاد گل گهر پیشرو در تولید «فولاد سبز» /کاهش تاثیرات مخرب صنعت فولاد بر محیط زیست

منابع:

– IMIDRO, “Iron ore concentrate output rises 9% in 9 months; lump ore up 44%”, February 2026

– Wikipedia, “شرکت معدنی و صنعتی گل‌گهر”

– ZoomInfo, “Gol Gohar Mining and Industrial Company”

– Trend News Agency, “Iran’s Golgohar Mining and Industrial Company achieves production growth”, April 2024

– Asr Iran, “تولید و فروش چشمگیر گل گهر در شش ماهه اول سال”, October 2025

– MTN.ir, “درخشش گلگهر در خرداد ۱۴۰۴؛ ثبت ۹ رکورد جدید در تولید کمی و کیفی”, June 2025

– MTN.ir, “رکوردهای تولیدی خرداد ماه ۱۴۰۴ در شرکت معدنی و صنعتی گل گهر”, June 2025

– NISCO, “2% increase of Iron concentrate production of major companies in eight months”

– دنیای اقتصاد, “گلگهر در مسیر توسعه؛ از رشد سودآوری تا پروژه‌های توسعه ای”, July 2025

– معدن نیوز, “استخراج سنگ آهن در مسیر سند چشم انداز شتاب گرفت”, December 2019

– فولاد خاورمیانه, “نقش پررنگ گل‌گهر در تحقق هدف تولید ۵۵ میلیون تن فولاد”, November 2017

– IMIDRO, “Aghajanlou emphasized ‘accelerating the implementation of Gol-Gohar projects’”, August 2025