کاتالیست ایرانی در خط تولید پتروشیمی مروارید

خبرداری؟

 به نقل از پول نیوز، در حالی بر تولید تاکید می کنیم که تحقق آن بسادگی امکان پذیر نیست. مهمتر آنکه شاید در برخی موارد تولیداتی داشته باشیم، اما تولید با کیفیت به تجهیزات، ماشین آلات، مواد اولیه، دانش فنی و … نیاز دارد.

از آنجا که 7 درصد ذخایر جهان در ایران است و نفت و گاز بیشترین میزان را به خود اختصاص داده، سالهاست با اقتصاد وابسته به نفت رو به رو هستیم. البته این رویکرد اشکالی ندارد، اما اشکال در خام فروشی نفت است و در حالی که می توانیم درآمدهای قابل توجه، ارزش افزوده، اشتغالزایی و ارزآوری بالایی از صنایع پایین دست نفت داشته باشیم، همچنان بر فروش نفت خام اصرار داریم.

البته مدتی است که ایجاد صنایع پایین دستی به ویژه پتروشیمی با جدیت دنبال می شود و اکنون 80 شرکت پتروشیمی در کشور فعال است، اما سیاستگذاری ها حکایت از آن دارد که تا پایان 1405 با ساخت 120 شرکت دیگر، تعداد پتروشیمی ها به 120 واحد افزایش خواهد یافت.

اگرچه گسترش پتروشیمی را در دستور کار قرار داده و با جدیت پیش می رویم، اما تولیدات پتروشیمی بدین سادگی ها نیست و تجهیزات، مواد اولیه و امکاناتی نیاز دارد که هنوز نتوانسته ایم به آنها دست یابیم و ناچار به واردات هستیم. یکی از این موارد، کاتالیست ها هستند. کاتالیست‌ پتروشیمی عامل کاتالیزور در فرآیندهای شیمیایی و پتروشیمی است که برای افزایش عملکرد و کارایی واکنش های شیمیایی و کاهش فشار و دما بکار می رود. این کاتالیست‌ها در فرآیندهای مختلف پالایش نفت و تولید محصولات پتروشیمی به کار می‌روند، که به بهبود بازدهی، کاهش هزینه‌ها، و تولید محصولات با کیفیت تر کمک می‌کنند.

به دلیل اهمیت کاتالیست و ناتوانی در ساخت داخل، رانت، فساد، دامپینگ و سواستفاده های بسیاری صورت می گرفت، رویکردهایی که فشارهای مضاعفی به صنعت پتروشیمی کشور وارد می کرد، اما پتروشیمی مروارید در اقدامی تحسین برانگیز، اقدام به ساخت کاتالیست کرد.

مدیر نوآوری، خودکفایی و ساخت داخل پتروشیمی مروارید به تشریح این رویکرد پرداخت و گفت: پروژه طراحی و ساخت کاتالیست EO واحد MEG در پتروشیمی مروارید، یکی از مهم‌ترین و راهبردی‌ترین دستاوردهای فناورانه صنعت پتروشیمی کشور در سال‌های اخیر به‌شمار می‌رود.

میلاد رباطی با تاکید بر اینکه این کاتالیست از نظر سطح پیچیدگی فنی، ارزش اقتصادی و حساسیت عملیاتی، جزو پیشرفته‌ترین و باارزش‌ترین کاتالیست‌های مورد استفاده در صنعت پتروشیمی محسوب می‌شود گفت: بومی‌سازی این کاتالیست یک نقطه عطف در مسیر خودکفایی کشور است.

وی با تاکید بر اینکه کاتالیست EO در فرایند اکسیداسیون مستقیم اتیلن به اتیلن اکساید نقشی کاملاً حیاتی دارد گفت: این واکنش، بسیار حساس، پیچیده و به‌شدت وابسته به کیفیت و ساختار کاتالیست است. کوچک‌ترین تغییر در پارامترهای طراحی، ترکیب مواد فعال، نحوه پوشش‌دهی و شرایط فعال‌سازی می‌تواند تأثیر مستقیمی بر راندمان تولید، ایمنی فرآیند، مصرف انرژی و کیفیت محصول نهایی داشته باشد. به همین دلیل، تولید این کاتالیست نیازمند دانش فنی عمیق، زیرساخت آزمایشگاهی پیشرفته و تجربه عملیاتی بالا است.

این پروژه با حمایت ویژه مهندس خوشبین فر مدیرعامل پتروشیمی مروارید و اتکا به توان داخلی، دانش مهندسان متخصص و همکاری گسترده با شرکت‌های دانش‌بنیان و مراکز پژوهشی کشور به سرانجام رسید. در این مسیر، علاوه بر مهندسی معکوس نمونه‌های خارجی، فرآیند طراحی و توسعه فرمولاسیون اختصاصی مبتنی بر شرایط عملیاتی واحد MEG پتروشیمی مروارید انجام شد. صدها ساعت تست آزمایشگاهی، پایلوت صنعتی و آزمون‌های عملکردی صورت گرفت تا محصول نهایی به سطح کیفی قابل رقابت با نمونه‌های معتبر جهانی برسد.

پیش از این، تأمین کاتالیست EO کاملاً وابسته به شرکت‌های خارجی بود و هزینه‌های بسیار بالای ارزی به کشور تحمیل می‌شد.

بومی‌سازی این کاتالیست ضمن جلوگیری از خروج میلیون‌ها دلار ارز در سال، امنیت تأمین قطعه‌ای کاملاً استراتژیک را تضمین کرده و ریسک توقف تولید را به حداقل رسانده است.

در ادامه این مسیر، توسعه نسل جدید کاتالیست‌های پیشرفته، بهینه‌سازی فرمولاسیون فعلی و ورود به حوزه صادرات کاتالیست EO و سایر کاتالیست‌های راهبردی در دستور کار قرار دارد. هدف ما تبدیل پتروشیمی مروارید به یکی از قطب‌های اصلی توسعه فناوری کاتالیستی در کشور و منطقه است