از کارآموزی تا مرزهای دانش فنی؛ هم‌افزایی تجربه فراساحل و پژوهش بازرسی فراصوتي در سکان اروند کیش (سانتک)

ایش مستمر و آزمون‌های غیرمخرب (NDT)، شریان حیاتی ایمنی و تاب‌آوری تجهیزات در صنایع فراساحلی نفت و گاز به شمار می‌روند. دکتر محمدحسین شاه‌قلی، دانش‌آموخته دکتری مهندسی مکانیک از دانشگاه صنعتی خواجه‌نصیرالدین طوسی و کارشناس ارشد فنی شرکت سکان اروند کیش (سانتک) از شرکت‌های زیرمجموعه شرکت مهندسی و ساخت تأسیسات دریایی ایران، با ارائه مقاله‌ای پیرامون بازرسی فراصوتي قطعات با هندسه‌های پیچیده ساخت افزایشی در سی‌امین کنفرانس بین‌المللی NDT.net، نوآوری تحسین‌ شده‌ای را به جامعه مهندسی معرفی کرد.

اشتراک گذاری :

خبرداری؟ در این گفت‌وگو، مسیر رشد حرفه‌ای او از دوره کارآموزی تا سطوح ارشد کارشناسی و تدریس دانشگاهی، ناگفته‌های این دستاورد بومی و کلید اتصال راهبردی صنعت با دانشگاه را مرور کرده‌ایم.

جناب دکتر شاه‌قلی، برای شروع از پیوندتان با مجموعه تأسیسات دریایی بگویید؛ مسیری که نقطه آغاز آن به دوران دانشجویی و یک دوره کارآموزی بازمی‌گردد.

با نام و یاد خدا؛

آشنایی و حضور من در مجموعه بزرگ تأسیسات دریایی به سال ۱۳۹۵ بازمی‌گردد؛ زمانی که دانشجوی مهندسی مکانیک بودم و دوره کارآموزی دانشگاهی را در واحد مدیریت مهندسی شرکت سپری کردم. تجربه بسیار آموزنده‌ای بود و بعد از اتمام این دوره، علاقه داشتم حضورم در این خانواده صنعتی ادامه یابد. پس از پایان تحصیلات مجدداً برای جذب اقدام کردم و وارد شرکت سکان اروند کیش (سانتک) شدم.

اکنون نزدیک به هفت سال است که به‌ عنوان کارشناس ارشد فنی در این مجموعه و در کنار مديران باتجربه‌ای همچون جناب آقاي مهندس کمالی و جناب آقاي مهندس عين اللهي فعالیت دارم. خوشبختانه زمینه کاری‌ام کاملاً منطبق بر تحصیلات آکادمیک من است. در کنار فعالیت صنعتی، تدریس دروس تخصصی كارشناسي را نیز در دانشگاه صنعتی خواجه‌نصیرالدین طوسی دنبال کرده‌ام و تاکنون بیش از هزار ساعت سابقه آموزش دانشگاهی دارم.

دوره کارآموزی شما در بخش مدیریت مهندسی بیشتر با طراحی سازه‌های دریایی و پایپینگ گره خورده بود؛ چه شد که مسیر حرفه‌ای‌تان را در حوزه فنی شناورها در سانتک تثبیت کردید؟

در آن مقطع، تمرکز مدیریت مهندسی اساساً روی مهندسی سازه‌ها و سیستم‌های پایپینگ دریایی بود و کمتر وارد مسائل فنی شناورها می‌شد. چالش‌ها، پیچیدگی‌های مکانیکی و پویایی خاصی که در راهبری و پشتیبانی فنی ناوگان و شناورهای فراساحلی وجود دارد، برای من جذابیت مهندسی بالایی داشت. همین مسئله باعث شد سکان اروند کیش را به‌عنوان بستر اصلی کار اجرایی و تخصصی خودم انتخاب کنم.

اخیراً در سی‌امین کنفرانس بین‌المللی آزمون‌های غیرمخرب (NDT.net) مقاله‌ای ارائه دادید که نگاه‌های تخصصی را به خود معطوف کرد. انگیزه ورود به این پروژه پژوهشی چه بود؟

یکی از دغدغه‌های همیشگی من این بوده که میان دانش نظری و نیازهای صنعت توازن ایجاد کنم و همیشه به‌روز بمانم. آزمون‌های غیرمخرب (NDT) یکی از ارکان بنیادی در نگهداشت، پایش وضعیت و افزایش بهره‌وری تجهیزات به‌ویژه در صنایع حساس فراساحلی است.

موضوع پژوهش دکتری من و فعالیتم در آزمایشگاه تخصصی NDT دانشگاه صنعتی خواجه‌نصیرالدین طوسی با هدایت استاد گران‌قدرم، پروفسور فرهنگ هنرور از چهره‌های پیشگام این حوزه در کشور دقیقاً روی همین چالش متمرکز بود: بازرسی سازه‌هایی با هندسه پیچیده که با فناوری ساخت افزایشی (چاپ سه‌بعدی فلزی) تولید می‌شوند.

اگر بخواهید کارکرد آزمون‌های غیرمخرب را به بیانی شفاف و همه‌فهم برای مخاطبان بازگو کنید، NDT چه رسالتی بر عهده دارد؟

به بیان ساده، NDT مثل تصویربرداری پزشکی و رادیولوژی است؛ یعنی ارزیابی سلامت درونی یک عضو یا قطعه مکانیکی بدون اینکه ذره‌ای آسیب یا تخریب به آن وارد شود.

در صنعت، قطعات فوق‌حساس و گران قيمتي مثل پره‌های توربین یا تجهیزات دوار وجود دارند که شکافتن یا تخریب آن‌ها برای بازرسي مخرب غیرممکن است. به‌ویژه در شرایط کنونی و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، ما باید دقیقاً بدانیم اگر ترکی درون قطعه ايجاد شده است، این قطعه چند ساعت کاری دیگر بدون خطر می‌تواند در سرویس باقي بماند. پایش غیرمخرب به ما کمک می‌کند عمر باقیمانده قطعه را پیش از رسیدن به مرز شکست کامل و توقف اضطراری سیستم، به دقت بسنجیم.

نوآوری فنی کار شما دقیقاً دست روی چه مشکلی گذاشته است؟ چرا بازرسی قطعات چاپ سه‌بعدی تا این حد چالش‌برانگیز بود؟

قطعات تولیدشده با چاپ سه‌بعدی معمولاً دارای شبکه‌های درونی، هندسه‌های پیچیده و ساختاری لایه‌به‌لایه هستند. وقتی می‌خواهید با امواج فراصوتی و آزمون اولتراسونیک سنتی داخل آن‌ها را پایش کنید، امواج به‌سادگی از این ساختارهای متخلخل و ناپیوسته عبور نمی‌کنند و بازتاب‌های نامنظم مانع تشخیص دقیق عیب می‌شوند.

ابتکار این پژوهش، بهره‌گیری از یک سیال مغناطیسی-رئولوژیکی (MR) مبتنی بر روغن سیلیکون به‌عنوان محیط واسط (کوپلانت تطبیق‌پذیر) بود. این سیال تمام خلل ‌و فرج هندسه مشبک را پر می‌کند و با اعمال یک میدان مغناطیسی کنترل‌شده، رفتاری یکنواخت و پیوسته به خود می‌گیرد. به این ترتیب، امواج فراصوتي با وضوح، دامنه و کیفیت بسیار بالاتری نسبت به محیط‌های معمول مثل آب عبور می‌کنند و امکان عیب‌یابی دقیق درونی فراهم می‌شود؛ روشی نوین که در سطح صنعت داخلی برای نخستین‌بار مطرح شده و در ادبیات فنی بین‌المللی نیز رویکردی نوپا به شمار می‌رود.

شما از یک سو در خط مقدم عملیات فنی در شرکت سانتک حضور دارید و از سوی دیگر در دانشگاه با نسل جوان دانشجو سر و کار دارید. هم‌نشینی رشته تحصیلی با شغل، رویایی است که امروز بسیاری از فارغ‌التحصیلان آن را دور از دسترس می‌بینند. برای عبور از این چالش چه توصیه‌ای دارید؟!

من این تطابق شغلی را یک فرصت ارزشمند می‌دانم، اما واقعیتی تلخ هم وجود دارد: ارتباط میان نیاز بازار کار و خروجی دانشگاه‌ها هنوز سیستماتیک نیست.

تجربه شخصی من نشان داد که کارآمدترین پل میان دانشگاه و محیط کار، احیای مفهوم «کارآموزی هدفمند» است. اگر صنایع ما همچون نمونه‌های موفقی که در برخی شرکت‌های بالادستی مثل متن دیده‌ایم دوره‌های کارآموزی را نه به‌عنوان یک بار اداری، بلکه در قالب مسئولیت اجتماعی و ابزاری ارزان ‌قیمت برای استعدادیابی جدی بگیرند، نتایج شگفت‌انگیزی رقم می‌خورد.

بیشتر بخوانید:مهندسی دیجیتال و بازتعریف طراحی و اجرای سازه‌های پیچیده دریایی / گذار به عصر هوشمندسازی در شرکت مهندسی و ساخت تاسیسات دریایی ایران

در پایان، بر خود لازم می‌دانم از مجموعه بزرگ تأسیسات دریایی که فرصت کسب تجربه، یادگیری و رشد را برای من فراهم کرده است، صمیمانه قدردانی کنم. امیدوارم بتوانم به‌عنوان عضوی کوچک از این خانواده بزرگ، سهمی هرچند اندک در مسیر پیشرفت و اعتلای آن داشته باشم. همچنین از سرکار خانم جلالیان، مدیر محترم روابط عمومی شرکت، که زمینه برگزاری این گفت‌وگو را فراهم کردند، صمیمانه سپاسگزارم.

با سپاس از حضور، توضیحات دقیق فنی و وقتی که به این گفت‌وگو اختصاص دادید. برای شما و همکاران ارزش‌آفرین در سکان اروند کیش آرزوی تداوم موفقیت و درخشش داریم.

روابط عمومي شركت مهندسي و ساخت تأسيسات دريايي ايران

آنچه در این مطلب می خوانید

مطالب مرتبط

01-2-185x125
-780x470
62167223

پربازدیدترین مطالب

886989
285857
ب

آخرین اخبار سایت