معماری نوین امنیت غذایی و گام تاریخی صندوق بیمه کشاورزی / روایت ابتکار راهبردی بیمه فراگیر محصولات استراتژیک

خبرداری؟

گام تاریخی دکتر علی درجانی در عرصه بیمه کشاورزی و طراحی و پیاده‌سازی پوشش جامع برای هفده محصول استراتژیک، نقطه‌عطفی بی‌بدیل در تاریخ تحولات اقتصادی و امنیتی حوزه کشاورزی کشور به شمار می‌رود.

این اقدام بزرگ فراتر از یک تصمیم اداری ساده، رویکردی نوین و بنیادین بود که به منظور صیانت از امنیت غذایی، پایداری درآمد تولیدکنندگان و مدیریت ریسک‌های کلان اقلیمی و بازاری در پهنه سرزمینی ایران شکل گرفت.

در سالیان متمادی، بخش کشاورزی ایران همواره در خط مقدم آسیب‌پذیری‌های ناشی از تغییرات اقلیمی، خشکسالی‌های متناوب، نوسانات شدید قیمتی و بحران‌های طبیعی قرار داشت.

این شرایط ناپایدار باعث می‌شد که سرمایه‌گذاری در بخش کشاورزی با ریسک‌های فراوانی مواجه باشد و کشاورزان پس از بروز حوادث غیرمترقبه، توان مالی خود را برای ادامه چرخه تولید از دست بدهند.

نظام سنتی بیمه کشاورزی نیز به دلیل محدودیت در تنوع محصولات تحت پوشش، عدم پاسخگویی به ابعاد واقعی خسارت‌ها و ساختارهای ناکارآمد، نمی‌تواند آرامش خاطر لازم را برای بهره‌برداران فراهم کند.

در چنین فضایی، دکتر علی درجانی با نگاهی راهبردی، آینده‌نگر و ساختارشکن، ضرورت گذر از بیمه‌های محدود و تک‌محصولی به سوی یک نظام فراگیر و همه‌جانبه را تشخیص داد.

 بیمه فراگیر هفده محصول استراتژیک با هدف پوشش حداکثری محصولات کلیدی که نقش حیاتی در تأمین مواد غذایی کشور و خودکفایی ملی داشتند، تدوین و عملیاتی شد. این ابتکار کم‌نظیر نشان‌دهنده درک عمیق از اهمیت راهبردی زنجیره ارزش کشاورزی و پیوند ناگسستنی آن با امنیت ملی بود.

درجانی در این زمینه معتقد است:« مخاطرات بخش کشاورزی بر اساس شرایط اقلیمی هر منطقه متفاوت است و کارشناسان صندوق با همکاری بخش‌های تخصصی وزارت جهاد کشاورزی، هر سال میزان خطرات موجود را ارزیابی و در طراحی بیمه‌نامه‌ها لحاظ می‌کنند. برای اولین بار، ۱۷ محصول زراعی استراتژیک تحت پوشش بیمه پایه قرار گرفته‌اند که این پوشش به‌صورت رایگان از سوی دولت ارائه می‌شود. سال گذشته این پوشش تنها شامل گندم آبی و دیم می‌شد که امسال به ۱۷ محصول اساسی کشور توسعه یافته است.وی افزود: علاوه بر بیمه پایه، بیمه‌های ارتقایی و تکمیلی نیز طراحی شده که کشاورزان به‌صورت داوطلبانه می‌توانند از آن‌ها بهره‌مند شوند.کارشناسان مجرب و آموزش‌دیده، با بازدید میدانی از محل، مستندات لازم را تهیه می‌کنند و خسارت در جلسات تخصصی در سطح شهرستان و استان بررسی می‌شود.»

طراحی این طرح بزرگ مستلزم غلبه بر موانع ساختاری، اداری و مالی فراوانی بود. ایجاد هماهنگی میان نهادهای مختلف دولتی، بانک‌ها، تشکل‌های صنفی و جوامع روستایی، نیازمند مدیریتی توأم با دانش تخصصی، جسارت تصمیم‌گیری و پیگیری مستمر بود. دکتر درجانی با تکیه بر تجارب ارزشمند و رویکردی علمی، توانست بستر لازم را برای هم‌افزایی نهادهای مرتبط فراهم آورد و نگاهی نو به مقوله مدیریت ریسک در بخش کشاورزی تزریق کند.

اهمیت تاریخی این رویداد بی‌سابقه در آن است که برای نخستین بار، کشاورزان تولیدکننده محصولات اساسی احساس کردند که نهادهای حمایتی دولت در روزهای بحران و نابسامانی طبیعتی، پشتوانه محکمی برای فعالیت آن‌ها هستند.

این رویکرد موجب تثبیت درآمد روستاییان، جلوگیری از مهاجرت‌های بی‌رویه به حاشیه شهرها، حفظ اشتغال پایدار در مناطق محروم و در نهایت تضمین استمرار تولید محصولات استراتژیک در کشور شد.

بیشتر بخوانید:تأمین نقدینگی و بازسازی تولید در محاصره اقتصادی / سازوکار صندوق بیمه کشاورزی در مواجهه با بحران‌های زنجیره تأمین

برآیند این اقدام راهبردی، پایه‌گذاری میراثی گرانبها در مدیریت نوین کشاورزی ایران بود که بار دیگر ثابت کرد با مدیران دوراندیش، متعهد و کارآمد می‌توان از بن‌بست‌های سنتی عبور کرد و الگوهایی ماندگار برای توسعه پایدار و تاب‌آوری اقتصادی به یادگار گذاشت.