خبرداری؟ هزینه‌های ضروری مانند مواد غذایی، مسکن و حمل‌ونقل سهم بیشتری از بودجه خانوار را به خود اختصاص می‌دهند و امکان پس‌انداز یا خرید سایر کالاها کاهش می‌یابد.

سلطانی با انتقاد از روند طولانی‌مدت کاهش سرمایه‌گذاری، فرسودگی زیرساخت‌ها و ضعف بخش تولید، معتقد است مشکلات اقتصادی تنها به افزایش قیمت‌ها محدود نمی‌شود. از نگاه او، تقویت تولید و سرمایه‌گذاری برای ایجاد اشتغال پایدار و افزایش درآمد واقعی خانوارها ضروری است.

تداوم این شرایط می‌تواند هم مصرف‌کنندگان و هم تولیدکنندگان را تحت فشار قرار دهد؛ به‌ویژه اگر افزایش هزینه‌ها با رشد متناسب درآمدها همراه نباشد.

پیامدهای جهانی جنگ و افزایش هزینه انرژی

این تحلیلگر اقتصادی همچنین به پیامدهای بین‌المللی افزایش قیمت انرژی اشاره کرده و معتقد است بالا رفتن هزینه نفت و سایر منابع انرژی می‌تواند فشار بیشتری بر اقتصاد کشورهای کم‌درآمد وارد کند.

به گفته او، افزایش درآمد شرکت‌های فعال در بخش انرژی لزوماً به معنای بهبود وضعیت اقتصادی کشورهای مصرف‌کننده نیست. در مقابل، رشد هزینه واردات انرژی می‌تواند هزینه حمل‌ونقل، تولید و تأمین کالا را در بسیاری از کشورها بالا ببرد.

سلطانی با مقایسه وضعیت اقتصادی ایران و آمریکا، بر تفاوت ظرفیت اقتصادی دو کشور و میزان تأثیرپذیری آن‌ها از شوک‌های اقتصادی تأکید دارد. با این حال، سنجش دقیق آثار جنگ بر هر اقتصاد به بررسی مجموعه‌ای از شاخص‌ها، از جمله تورم، رشد اقتصادی، تولید و هزینه‌های عمومی نیازمند است.

آیا رکود تورمی به کمبود کالا منجر خواهد شد؟

هشدار اصلی مطرح‌شده در این تحلیل آن است که وفور فعلی کالا در بازار نباید تنها معیار ارزیابی وضعیت اقتصادی باشد. کاهش قدرت خرید ممکن است تقاضای مؤثر را پایین بیاورد و در ظاهر، از شدت کمبودها بکاهد؛ در حالی که مشکلات تولید و تأمین همچنان پابرجا باشند.

اگر تورم بالا، ضعف سرمایه‌گذاری و محدودیت‌های تولید ادامه پیدا کند، احتمال افزایش دشواری‌های تأمین برخی کالاها وجود خواهد داشت. با این حال، بروز کمبود گسترده و زمان وقوع آن قطعی نیست و به عواملی مانند میزان تولید، وضعیت واردات، ذخایر و سیاست‌های تنظیم بازار بستگی دارد.

بیشتر بخوانید:تورم ۹۰ درصدی چه بلایی سر ۱۰۰ میلیون تومان می‌آورد؟

در مجموع، کنترل تورم، تقویت تولید، بهبود قدرت خرید خانوارها و اولویت‌بندی شفاف منابع برای تأمین کالاهای ضروری، از مهم‌ترین محورهایی هستند که می‌توانند در کاهش فشارهای اقتصادی و محدود کردن خطر اختلال در بازار نقش داشته باشند.