تعارض میان منافع اقتصادی و ملاحظات ایمنی

خبرداری؟

رئیس مرکز ملی پیش‌بینی زلزله پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله با بیان این‌که برای برآورد جمعیت ساکن در این برج‌ها در سال ۱۴۱۵، باید دو سناریو را در نظر گرفت، افزود: با تداوم روند فعلی و عدم نظارت موثر بر روند ساخت‌وساز در حریم گسل‌ها بدون بازنگری جدی، با توجه به رشد شهرنشینی و افزایش تقاضا برای مسکن در کلانشهرها، احتمالا شمار برج‌های واقع بر گسل‌ها افزایش خواهد یافت. با فرض میانگین ۲۰۰ تا ۳۰۰ واحد مسکونی در هر برج و بعد خانوار حدود ۳ نفر، هر برج می‌تواند ۶۰۰ تا ۹۰۰ نفر را اسکان دهد. اگر تعداد برج‌های واقع بر گسل در تهران از ۱۰۰ به حدود ۲۰۰ برج افزایش یابد، جمعیتی بین ۱۲۰ تا ۱۸۰ هزار نفر تنها در تهران در این ساختمان‌ها ساکن خواهند بود.

وی اظهار کرد: در سناریوی دوم با اجرای موثر محدودیت‌ها در صورت اجرای دقیق ممنوعیت ساخت بلندمرتبه در پهنه گسل‌ها، روند ساخت برج‌های جدید در این مناطق متوقف خواهد شد. در این حالت، جمعیت ساکن در برج‌های موجود ثابت می‌ماند و رشد چندانی نخواهد داشت. نکته کلیدی آن است که ساختمان‌های بلندمرتبه در حریم گسل، در صورت وقوع زمینلرزه، با چالش‌های مضاعفی روبرو هستند. مطالعات نشان می‌دهد که ساختمان‌های دارای نامنظمی‌های هندسی آسیب‌پذیری بسیار بیشتری در برابر بار لرزه‌ای دارند. این مساله در مورد سازه‌های بلند که پریود ارتعاش آنها با پریود غالب جنبش زمین در حوزه نزدیک گسل همخوانی دارد، می‌تواند به تشدید پاسخ منجر شود.

این محقق حوزه مخاطرات تاکید کرد: افزون بر این، تجربه نشان داده که ساختمان‌های بلند در حریم گسل، مدیریت بحران را با چالش جدی مواجه می‌کنند؛ زیرا تخلیه اضطراری، امدادرسانی و اسکان موقت در چنین سازه‌هایی بسیار دشوارتر از ساختمان‌های کوتاه است.

زارع تصریح کرد: در افق ۱۴۱۵، با فرض تداوم روند فعلی، احتمالا بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ برج بلندمرتبه در پهنه گسل‌های فعال کلانشهرها به‌ویژه تهران وجود خواهد داشت که می‌توانند معرضیتی برای حدود ۱۰۰ تا ۲۰۰ هزار نفر ایجاد کنند. این جمعیت، تنها بخش کوچکی از ساکنان مناطق پرخطر هستند، اما به دلیل تراکم بالای ساکنان در هر سازه و دشواری تخلیه، بالاترین سطح ریسک جانی را در صورت وقوع زمین‌لرزه تجربه خواهند کرد.