اتحاد استراتژیك مناطق آزاد شمال برای توسعه همكاری با چین

خبرداری؟ سفر مشترک مصطفی طاعتی‌مقدم (مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی)، امین افقی (مدیرعامل سازمان منطقه آزاد مازندران) و حسن ملک‌حسینی (مدیرعامل سازمان منطقه آزاد اینچه‌برون) به چین در معیت هیئت اقتصادی کشور، آغازگر تشکیل ائتلاف راهبردی شمال برای تبدیل کریدورهای ترانزیتی کشور از یک مسیر صرفاً عبوری به هاب‌های ارزش‌آفرین و تولید مشترک صادرات‌محور محسوب می‌شود.

بازتعریف مأموریت در ابرپروژه یک کمربند، یک راه؛ مهار کریدورهای رقیب

در سال‌های اخیر، جریان تجارت بین‌المللی با چالش‌هایی نظیر تراکم خطوط مرزهای خشک و تلاش برخی بازیگران برای توسعه مسیرهای موازی (نظیر کریدور میانی) روبه‌رو بوده است. حضور هماهنگ مدیران مناطق آزاد شمال در هشتمین همایش همکاری بین‌المللی کمربند و راه (BRI) و بیست و ششمین رویداد بین‌المللی تجارت و سرمایه‌گذاری چین (CIFIT شیامین)، پاسخی ساختاریافته به این چالش‌ها بود.
این ائتلاف با معرفی ظرفیت‌های ترکیبی شمال ایران شامل اتصال ریلی بندر کاسپین به شبکه سراسری، خطوط ریلی اینچه‌برون و بنادر فعال مازندران نشان داد که ترکیب حمل‌ونقل ریلی و دریایی در حوزه دریای کاسپین، مزیت رقابتی بی‌بدیلی از حیث کاهش چشمگیر زمان و هزینه ترانزیت نسبت به مسیرهای سنتی برای کالاها و سرمایه‌گذاران چینی فراهم می‌سازد.

پیوند راهبردی با شیامین و فوچو؛ الگوبرداری از نسل نوین مناطق آزاد

دیدارها و مذاکرات فشرده هیئت ایرانی با مدیران ارشد منطقه آزاد شیامین (Xiamen FTZ) و منطقه آزاد فوچو (Fuzhou)، بیانگر چرخش گفتمانی در مدیریت مناطق آزاد ایران از تمرکز بر امتیازات قانونی صرف به سمت حکمرانی مبتنی بر عملکرد و جذب سرمایه‌گذاری فناورانه است.
محورهای کلیدی این تفاهمات و برنامه‌های میدانی شامل موارد زیر است:
• تولید مشترک با هدف بازارهای منطقه: استقرار صنایع تکمیلی چینی در محدوده مناطق آزاد شمال جهت فرآوری و صادرات مستقیم به کشورهای CIS و اوراسیا.
• توسعه تجارت الکترونیک فرامرزی (Cross-border E-commerce): بازدید میدانی از پارک صنعتی تجارت الکترونیک فرامرزی شیامین و الگوبرداری از ساختار پلتفرم‌های دیجیتال و پایانه‌های ترخیص هوشمند برای پیاده‌سازی گمرک دیجیتال در مناطق آزاد شمال.
• رایزنی با اتاق‌های توسعه تجارت: نشست‌های اختصاصی با شورای ارتقای تجارت بین‌المللی چین (CCPIT) در شیامین و فوچو، با تمرکز بر برقراری خطوط اعتباری و تسهیل ارتباط شرکت‌های بخش خصوصی.
• اتصال به زنجیره‌های تأمین و SMEهای چین: مذاکره فشرده با انجمن شرکت‌های کوچک و متوسط شانگهای (SIAB) و مرکز خدمات تدارکات عمومی بین‌المللی هونان (XRIPP) برای هدایت واحدهای فناور و صنعتی چین به شهرک‌های صنعتی کاسپین و شمال کشور.

بیشتر بخوانید:افق نوآوری در خزر / معماری زیست‌بوم پایدار فناوری در منطقه آزاد انزلی

تعمیق پیوندها در چارچوب بریکس و صنایع پیشرفته لجستیک

یکی از نقاط عطف این رویداد، حضور و رایزنی هیئت ایرانی در مرکز جامع خدمات و نوآوری صنعتی بریکس (BRICS Industrial Cooperation Hub) و کنفرانس تطبیق سرمایه‌گذاری کشورهای عضو بریکس بود؛ جایی که ظرفیت‌های ترانزیتی شمال ایران به‌عنوان ارزان‌ترین و پایدارترین شریان ارتباطی میان اعضای بریکس در اوراسیا تبیین شد.
همچنین در راستای نوسازی ناوگان ترانزیتی و تجهیزات لجستیکی، مذاکراتی با غول‌های صنعتی چین نظیر هلدینگ خودروسازی کینگ‌لانگ (King Long) و شرکت‌های حوزه فناوری باتری و انرژی (Better Tech Group) انجام گرفت.