شرکت ملی مس و تنوع‌بخشی به منابع انرژی با توسعه تجدیدپذیرها / کاهش پیامدهای زیست‌محیطی و حرکت به سمت تولید پاک

خبرداری؟ صنعت مس به عنوان یک صنعت استراتژیک و انرژی بر در جهان محسوب میشود و کشور های مختلف با توجه به میزان بهرهمندی از ذخایر سنگ مس و دسترسی به انواع فناوری های استخراج و فرآوری، نسبت به تولید آن اقدام میکنند. حدود ده درصد از هزینه های تمام شده تولید مس مربوط به انرژی است.

بحث مدیریت و مصرف بهینه انرژی در صنایع یکی از فاکتور های مهم و تاثیرگذار در کاهش مصرف انرژی و افزایش بهره وری و تولید در جهان است. از این رو هدف اصلی در پیشرفت فن آوریها از دیدگاه انرژی در دنیا، کاهش اتلاف انرژی و بازیافت انرژی است و رقابت بین سازندگان کارخانجات بر مبنای عرضه ماشین آلات با مصرف انرژی کمتر است.

با توجه به آمار ها و اطلاعات به دست آمده، سهم انرژی الکتریکی و حرارتی در تولید مس در کشور به ترتیب 35 و 65 درصد است. بر این اساس با درنظر گرفتن برنامه توسعه پیش روی صنعت مس کشور، توجه به بحث مدیریت انرژی از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

در ایران شرکت ملی صنایع مس ایران یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های معدنی و صنعتی کشور است و از نظر مدیریت انرژی و پایداری زیست‌محیطی، نقش مهمی در صنعت فلزات پایه به‌ویژه مس دارد.

صنایع مس، به‌ویژه فرآیندهای ذوب و پالایش الکترولیتی مس، از انرژی‌برترین بخش‌های صنعتی کشور هستند. مصرف گاز، برق و آب در این صنعت بسیار بالاست، بنابراین مدیریت انرژی در NICICO حیاتی است.

برنامه‌های اصلی مدیریت انرژی:

1. ممیزی و پایش انرژی:اجرای ممیزی‌های دوره‌ای برای شناسایی نقاط پرت انرژی در کارخانه‌ها.
2. بهینه‌سازی مصرف برق و گاز:
   • نصب درایوهای فرکانس متغیر (VFD) روی موتورها.
   • استفاده از بازیافت حرارت از گازهای خروجی کوره‌ها برای پیش‌گرمایش هوا و آب.
3. بهبود راندمان کوره‌های ذوب و ریفاینینگ.
4. تولید برق در محل (کوژناسیون):مجتمع مس سرچشمه دارای نیروگاه گازی اختصاصی است تا نیاز کارخانه‌ها را تأمین کند.
5. استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر:پروژه‌های در حال توسعه نیروگاه خورشیدی کوچک‌مقیاس در مجتمع‌های معدنی.

 کاهش اثرات زیست‌محیطی و پایداری انرژی

شرکت ملی صنایع مس در سال‌های اخیر واحدهایی برای:

• بازیافت گرمای زائد
• استفاده مجدد از پساب‌های صنعتی
• و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای

راه‌اندازی کرده و برخی مجتمع‌ها گواهی ISO 50001 (مدیریت انرژی) دریافت کرده‌اند.

 شاخص‌های برجسته مصرف انرژی

• سهم انرژی از هزینه تولید حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد است.
• هدف‌گذاری شرکت: کاهش ۱۰٪ در مصرف انرژی ویژه تا سال ۱۴۰۷.
• سرمایه‌گذاری در سامانه‌های دیجیتالی مدیریت انرژی (EMS) برای رصد برخط مصرف.

برنامه‌ریزی شرکت ملی صنایع مس ایران برای انرژی پایدار را می‌شود در چند محور اصلی جمع‌بندی کرد. اگر منظورت برای تحقیق/گزارش است، این ساختار مناسب و قابل استفاده است:

 بهینه‌سازی مصرف انرژی

چون فرایندهای استخراج، تغلیظ، ذوب و پالایش مس انرژی‌بر هستند، اولین محور، کاهش شدت مصرف انرژی است:

• نوسازی تجهیزات پرمصرف
• بهبود راندمان کوره‌ها و آسیاب‌ها
• استفاده از اینورتر و کنترل دور موتور
• پایش لحظه‌ای مصرف برق، گاز و آب
• کاهش تلفات در شبکه‌های توزیع انرژی داخل مجتمع‌ها

 استقرار سیستم مدیریت انرژی

برای پایدار شدن اقدامات، شرکت‌ها معمولاً به سمت سیستم‌های مدیریتی می‌روند:

• استقرار سیستم مدیریت انرژی
• تعریف شاخص‌های مصرف ویژه انرژی
• انجام ممیزی انرژی در مجتمع‌ها
• آموزش کارکنان و فرهنگ‌سازی
• حرکت به سمت استاندارد ISO 50001

 بازیافت و استفاده مجدد از انرژی

در صنعت مس، بخشی از انرژی به صورت حرارت هدر می‌رود. برنامه‌ریزی پایدار شامل:

• بازیافت حرارت اتلافی از کوره‌ها
• استفاده از گازهای خروجی برای تولید انرژی
• بهینه‌سازی فرایندهای حرارتی
• استفاده مجدد از بخار و آب گرم صنعتی

 توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر

یکی از مهم‌ترین مسیرهای انرژی پایدار:

• سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های خورشیدی در مناطق معدنی
• بررسی استفاده از باد در برخی سایت‌ها
• ترکیب برق شبکه با منابع تجدیدپذیر
• کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی

 تولید برق اختصاصی با راندمان بالاتر

برای پایداری تأمین انرژی:

• توسعه نیروگاه‌های اختصاصی
• استفاده از واحدهای تولید همزمان برق و حرارت (CHP)
• افزایش قابلیت اطمینان برق در مجتمع‌های بزرگ مثل سرچشمه و سونگون

 کاهش اثرات زیست‌محیطی

انرژی پایدار فقط کاهش مصرف نیست؛ کاهش آلودگی هم هست:

• کاهش انتشار CO2 و آلاینده‌ها
• کنترل گازهای خروجی فرایند ذوب
• بهبود مدیریت آب و پساب
• استفاده از فناوری‌های پاک‌تر در تولید

 هوشمندسازی و دیجیتالی‌کردن مدیریت انرژی

در برنامه‌ریزی جدید، ابزارهای دیجیتال مهم هستند:

• سامانه‌های مانیتورینگ برخط
• تحلیل داده‌های مصرف
• پیش‌بینی بار و مصرف
• تصمیم‌گیری سریع برای کاهش اتلاف

بیشتر بخوانید:سرمایه انسانی به عنوان یک مزیت رقابتی در صنایع ملی مس / نخبه پروری و نخبه سازی در قلب صنعت مس

برنامه‌ریزی شرکت ملی صنایع مس برای انرژی پایدار را می‌توان بر پایه سه اصل خلاصه کرد:

1. کاهش مصرف و افزایش بهره‌وری
2. تنوع‌بخشی به منابع انرژی با توسعه تجدیدپذیرها
3. کاهش پیامدهای زیست‌محیطی و حرکت به سمت تولید پاک