
اشتراک گذاری :
خبرداری؟ هوش مصنوعی (AI) به عنوان یکی از پیشرانهای اصلی تحول دیجیتال، در حال بازتعریف اقتصاد جهانی است. این فناوری نه تنها بهرهوری را افزایش میدهد، بلکه مدلهای کسبوکار، ساختارهای بازار و تعاملات اجتماعی-اقتصادی را دگرگون میکند.
با پیشبینی رشد ۱۵.۷ تریلیون دلاری تولید ناخالص داخلی (GDP) جهانی تا سال ۲۰۳۰ به واسطه هوش مصنوعی، این فناوری به محور یک انقلاب اقتصادی دیجیتال تبدیل شده است که همگرایی فناوریهایی نظیر اینترنت اشیا (IoT)، کلاندادهها، رایانش ابری و بلاکچین را تقویت میکند.
اقتصاد دیجیتال، که بر پایه فناوریهای دیجیتال شکل گرفته، از هوش مصنوعی به عنوان نیروی محرک اصلی بهره میبرد. طبق گزارش مؤسسه PwC، هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ میتواند ۱۵.۷ تریلیون دلار به اقتصاد جهانی اضافه کند که از این میزان، ۶.۶ تریلیون دلار از افزایش بهرهوری و ۹.۱ تریلیون دلار از اثرات جانبی مصرف ناشی میشود.
این رشد به دلیل توانایی هوش مصنوعی در خودکارسازی فرآیندها، بهینهسازی زنجیرههای تأمین، و ارائه خدمات شخصیسازیشده است. برای مثال، در بخش خردهفروشی، الگوریتمهای یادگیری ماشین با تحلیل رفتار مشتریان، موجودی انبار را بهینه کرده و فروش را تا ۲۰ درصد افزایش دادهاند.
هوش مصنوعی با ایجاد مدلهای کسبوکار نوآورانه، قواعد سنتی بازار را به چالش کشیده است. اقتصاد اشتراکی و خدمات مبتنی بر اشتراک، نمونههایی از این تحول هستند. شرکتهایی مانند اوبر و نتفلیکس با استفاده از هوش مصنوعی، خدماتی ارائه میدهند که به طور مداوم با نیازهای کاربران تطبیق مییابد.
به عنوان مثال، نتفلیکس با تحلیل دادههای کاربران، محتوای پیشنهادی ارائه میدهد که نرخ حفظ مشتری را تا ۳۵ درصد افزایش داده است.
علاوه بر این، هوش مصنوعی امکان ظهور شرکتهای کاملاً دیجیتال را فراهم کرده است.
یکی از جنبههای کلیدی اقتصاد مبتنی بر هوش مصنوعی، تأثیر آن بر بازار کار است. در حالی که خودکارسازی فرآیندها میتواند مشاغل تکراری را حذف کند، فرصتهای شغلی جدیدی در زمینههایی مانند توسعه نرمافزار، تحلیل دادهها و مدیریت هوش مصنوعی ایجاد میشود. گزارش گلدمن ساکس در سال ۲۰۲۳ پیشبینی کرد که هوش مصنوعی مولد میتواند بهرهوری نیروی کار را تا ۱.۵ درصد در سال افزایش دهد، اما در عین حال، حدود ۲۵ درصد از مشاغل فعلی در معرض خودکارسازی قرار دارند.
در ایران یکی از شرکت هایی که به دنبال تقویت نقش هوش مصنوعی در کشور و به خصوص اقتصاد است شرکت فناوری اطلاعات بهپویان هوشمند امید بوده است.
مدیران این شرکت بر این باور هستند که مهمترین مسئله در حال حاضر شکلدهی به اقتصاد هوش مصنوعی است، به ویژه در سمت تقاضا و مطالبهگری محصولات هوش مصنوعی. علاوه بر این، در حوزه زیرساختهای بنیادی، مانند توان پردازشی و تجهیزات سختافزاری، هنوز جای پیشرفت زیادی داریم و نیازمند توجه بیشتر هستیم. بدون این زیرساختها، توسعه فناوریهای هوش مصنوعی کند و محدود خواهد بود.
مصطفی امینی مدیرعامل این شرکت معتقد است:«یکی از لوازم پیشرفت در حوزه هوش مصنوعی، دسترسی به جریان اطلاعات و داده است. ما باید نگاه متعادلی بین اینترنت جهانی و شبکه ملی اطلاعات پیدا کنیم. هر دو جریان داده یعنی بینالمللی و داخلی، برای پیشرفت و دسترسی به دادهها ضروری هستند و ایجاد این تعادل میتواند سرعت رشد هوش مصنوعی را افزایش دهد. بدون این دسترسیها، بسیاری از پروژهها با تأخیر مواجه میشوند و ظرفیت واقعی فناوری بهطور کامل بهرهبرداری نمیشود.
امینی درباره تجربه شرکت خود در استفاده از هوش مصنوعی توضیح داد: «ما کار را با پروژههای کوچک و موفقیتآمیز آغاز کردیم. برای مثال، چتباتها و پردازش اسناد، احراز هویت غیرحضوری و پروژههای ملموس دیگری را عملیاتی کردیم. هدف ما این بود که مصداق واقعی ایجاد کنیم و نشان دهیم هوش مصنوعی چگونه میتواند به بهبود فرآیندها و افزایش بهرهوری کمک کند. این پروژهها بخشی از برنامهریزی استراتژیک ما هستند و مسیر توسعه بلندمدت را تسهیل میکنند. با این روش، علاوه بر ایجاد تجربه عملی، توانستیم فرهنگ استفاده از فناوری در سازمان را نیز تقویت کنیم.»
واقعیت این است که دولتها نقش مهمی در شکلدهی اقتصاد مبتنی بر هوش مصنوعی دارند. سیاستگذاریهای کلان، مانند سرمایهگذاری در زیرساختهای دیجیتال و حمایت از تحقیق و توسعه، میتوانند رقابتپذیری کشورها را تقویت کنند.
به عنوان مثال، چین با برنامه “ساخت چین ۲۰۲۵” و سرمایهگذاری سالانه ۱۵۰ میلیارد دلار در هوش مصنوعی، قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ به رهبر جهانی این حوزه تبدیل شود. در ایران، هوش مصنوعی نیز در حال تأثیرگذاری بر اقتصاد است.
طبق پژوهشی در سال ۱۴۰۲، استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی میتواند نرخ رشد تولید ناخالص داخلی ایران را تا ۳.۲ درصد افزایش دهد و ۱۰ میلیارد دلار به اقتصاد کشور اضافه کند. با این حال، چالشهایی مانند کمبود دادههای معتبر و زیرساختهای دیجیتال محدود، نیازمند توجه سیاستگذاران است.
آینده اقتصاد جهانی مبتنی بر هوش مصنوعی، ترکیبی از فرصتها و تهدیدات است. از یک سو، هوش مصنوعی میتواند بهرهوری را افزایش دهد، نوآوری را تسریع کند و دسترسی به خدمات را بهبود بخشد.
از سوی دیگر، نابرابریهای اقتصادی، تمرکز قدرت در دست شرکتهای بزرگ فناوری و خطرات سایبری از جمله تهدیدات هستند. به همین دلیل شرکت هایی مانند فناوری اطلاعات بهپویان هوشمند امید این مسأله را جدی گرفته اند و در حال تلاش برای فراگیری آن رد حوزه های مختلف هستند.
فناوری اطلاعات بهپویان هوشمند به دنبال این است که باسرمایهگذاری در آموزش، زیرساختهای دیجیتال و تنظیمگری شکافهای موجود را پر کند و از فراگیری اقتصاد دیجیتال اطمینان حاصل کند.
بیشتر بخوانید:بهپویان هوشمند امید و نوسازی زیرساختهای بانکی / تمرکز بر پایداری، امنیت و هوشمندسازی
این در حالی است که هوش مصنوعی در حال ساخت یک آینده دیجیتالی جدید است که در آن اقتصاد جهانی کارآمدتر، نوآورانهتر و متصلتر خواهد بود. با این حال، تحقق این پتانسیل نیازمند مدیریت دقیق چالشهای اخلاقی، اجتماعی و اقتصادی است که در دستور کار فناوری اطلاعات بهپویان هوشمند امید قرار گرفته است. آینده اقتصاد جهانی نه تنها به پیشرفتهای فناوری، بلکه به توانایی ما در هدایت این فناوری به سوی خیر همگانی بستگی دارد.