رویکرد متفاوت صندوق بیمه کشاورزی در پرداخت معوقات / حل مسأله به جای پاک کردن صورت مسأله

خبرداری؟ موسسات مالی در ایران در سال های اخیر با چالش های مختلفی مواجه بوده اند که یکی از مهم ترین آنها بدهی های معوقه بوده است. بسیاری از موسسات مالی به دلیل بدهی های معوقه امکان پیشبرد برنامه های خود را پیدا نمی کردند و بیشتر وقت و انرژی آنها صرف پرداخ بدهی می شده است. انباشت این معوقات از طرفی چالشی جدی برای مدیریت نقدینگی بانک‌ها محسوب شده و از طرف دیگر  به سبب فشار بانک‌ها به بانک مرکزی برای تامین نقدینگی، موجب افزایش پایه‌ پولی شده است.

مهم ترین پیامدهای عدم پرداخت معوقات

آثار و پیامدهای ناگوار مطالبات معوق به گونه‌ای است که در صورت عدم توجه کافی سیاستگذاران پولی کشور، می‌تواند بانک‌ها و موسسات اعتباری را با خطر ورشکستگی مواجه کند و به بحران اقتصادی در سطح کلان بیانجامد. متاسفانه افزایش حجم و نسبت مطالبات غیرجاری به عنوان یکی از مشکلات و معضلات شبکه بانکی کشور، طی ده سال اخیر در نظام مالی کشور مشهود بوده که این موضوع نشان‌دهنده عملکرد ضعیف بانک‌ها و موسسات اعتباری در نظام اعتباری بوده است.

در چنین شرایطی و با عمیق‌تر شدن شکاف تسهیلات جاری و غیرجاری، افزایش ریسک اعتباری و به تبع آن، کاهش کیفیت دارایی‌های شبکه بانکی چالش های مختلفی در نظام مالی کشور به وجود آمده است.

یکی از مهم‌ترین دلایلی که طی سال‌های گذشته این معضل را در صدر مشکلات نظام بانکی قرار داده، اصرار به رفع مشکلات ساختاری اقتصاد کشور تنها از طریق استفاده از منابع محدود بانک‌ها به دلیل ضعف ساختاری و سهم اندک بازار سرمایه بوده است.  این در حالی است که در دهه اخیر به دلیل عوامل اقتصادی، اجتماعی و سیاسی، بخش قابل توجهی از اشخاص و موسسات اعم از حقیقی و حقوقی پس از دریافت تسهیلات، قادر به پرداخت دیون خود نبوده و یا اینکه به عللی تمایل به بازپرداخت آن نداشته‌اند؛ در نتیجه افزایش چشمگیر میزان مطالبات غیرجاری بانک‌ها را موجب شده است.

 رویکرد متفاوت صندوق بیمه کشاورزی در پرداخت معوقات

یکی از نهادهایی که این چالش را جدی گرفته و با رویکرد های علمی به دنبال حل آن بوده صندوق بیمه کشاورزی بوده است. این موسسه مالی که سهم بسزایی در حمایت از کشاورزان دارد به دلیل اهمیت موضوع و نیاز به تمرکز ویژه به بخش کشاورزی در یک فرایند مدیریتی تلاش کرده معوقات خود را بپردازد تا این صندوق در مسیر دغدغه های آینده کشاورزان حرکت کند و نه وقت و انرژی خود را صرف اتفاقات گذشته کند.

براساس آنچه بهزاد باباخانی، قائم‌مقام صندوق بیمه کشاورزی عنوان کرده به تازگی معوقه این صندوق به بانک کشاورزی به صورت کامل تسویه شده که این اقدام حاصل تعاملات سازنده نهادی و پیگیری‌های مستمربوده  و می‌تواند به عنوان یک نقطه عطف در مدیریت مالی این صندوق تلقی شود.

باباخانی با اشاره به جزئیات این تسویه بدهی توضیح داد:  بدهی ۸ هزار میلیارد تومانی این صندوق به بانک کشاورزی که ناشی از هزینه‌های عملیاتی و اجرایی طی بازه زمانی ده‌ساله تا پایان سال ۱۴۰۳ بوده است، به طور کامل تسویه گردید. این بدهی که سال‌ها به عنوان یک بار مالی برای صندوق قرار داشت، هر ساله منجر به ایجاد هزینه‌های مالی قابل توجهی می‌شد که بر توانگری مالی صندوق تأثیر منفی می‌گذاشت.

وی در خصوص چگونگی تحقق این امر بیان کرد: تسویه این بدهی کلان، ثمره‌ی پیگری، تعامل مدیریتی و راهکارهای ابتکاری بود که در آن صندوق بیمه کشاورزی، سازمان برنامه و بودجه و بانک کشاورزی با تعاملی سازنده و هدفمند، راهکاری پایدار برای خروج از آن یافتند. این همکاری سه‌جانبه نشان‌دهنده‌ی اراده‌ی قوی نهادهای مرتبط برای رفع موانع و بهبود فضای کسب‌وکار در بخش بیمه‌ی کشاورزی است.

قائم‌مقام صندوق بیمه کشاورزی سپس به پیامدهای مثبت این اقدام پرداخت و گفت: «تسویه این بدهی، پیامدهای مثبت و بلندمدتی برای اکوسیستم بیمه کشاورزی خواهد داشت که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:کاهش چشمگیر هزینه‌های مالی: با حذف این بدهی، از بار سود و بهره‌های مالی که سال‌ها صندوق را تحت فشار قرار می‌داد، کاسته شد و منابع مالی بیشتری برای فعالیت‌های جاری و توسعه‌ای در اختیار صندوق قرار گرفت.

بهبود شاخص‌های مالی: نسبت‌های مالی صندوق به طور محسوسی ارتقا خواهد یافت که نشان‌دهنده‌ی بهبود وضعیت ترازنامه و افزایش ضریب پوشش بدهی‌ها در آتی خواهد بود.

افزایش توانگری مالی و تاب‌آوری: این اقدام، پایه‌های استواری برای افزایش توانگری مالی صندوق و تاب آوری در مسیر اقتصاد مقاومتی فراهم می آورد تا در برابر نوسانات احتمالی فضای کسب و کار و بروز خسارات گسترده و فاجعه بار، تاب‌آوری بیشتری داشته باشد و بتواند تعهدات خود را به بیمه‌گذاران با اطمینان بیشتری ایفا کند.

کاهش بار مالی بر دولت: با تسویه این بدهی، از افزایش بدهی‌های دولت ناشی از هزینه های مالی جلوگیری شد که خود گامی مؤثر در راستای انضباط مالی کلان کشور محسوب میگردد»

باباخانی اظهار داشت: «صندوق بیمه کشاورزی با تکیه بر این دستاورد مالی، برنامه‌ریزی کرده است تا با تمرکز بر توسعه‌ی پوشش‌های بیمه‌ای نوین، و بهبود فرآیندهای ارزیابی خسارت، نقش خود را در امنیت غذایی و حمایت از معیشت کشاورزان پررنگ‌تر کند. این اقدام نشان می‌دهد که صندوق بیمه کشاورزی در مسیر تبدیل شدن به نهادی متعالی، هوشمند و کارآمد قرار گرفته است.»

پرداخت معوقات و جلوگیری از بی ثباتی اقتصادی

امروزه از نااطمینانی سیاست های اقتصادی به عنوان یکی از عوامل مهم و اثرگذار بر عملکرد فعالین اقتصادی یاد می شود. این اثرگذاری در کشورهای درحال توسعه به دلیل تغییرات مکرر سیاستی که توسط دولت ها اتخاذ می شود، اهمیت ویژه ای دارد. در این میان، نظام بانکی به دلیل رابطه گسترده ای که با سایر بخش های اقتصادی دارد از این تاثیرپذیری مستثنی نیست.

نااطمینانی سیاست های اقتصادی می تواند از طریق اثرگذاری بر مطالبات معوق بانکی و در نتیجه افزایش ریسک اعتباری کارکرد صحیح نظام بانکی را با مشکل مواجه می سازد. این موضوع در اقتصاد کشورهایی مانند ایران که به شکل قابل توجهی متکی به تامین مالی از نظام بانکی هستند از اهمیت دو چندانی برخوردار است.

در چنین شرایطی مدیرانی مانندمجمومعه مدیریتی صندوق بیمه کشاورزی که به جای پاک کردن صورت مسأله آن را به صورت ریشه ای حل می کنند و سپس به دنبال حل مسائل دیگری می روند در نظام بانکی کشور تأثیر مثبت دارند.

بیشتر بخوانید:صندوق بیمه کشاورزی و موفقیت در مدیریت ریسک / افزایش سرمایه برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های کلان

در واقع چنین رویکردی باعث می شود نظم مالی بر سیستم حاکم  شود و مدیران به جای اینکه همواره چشم به مرحله پیشینی داشته باشند به مرحله پسینی و روبه جلو نگاه می کنند و با تصمیمات متناسب با زمان سیستم را مدیریت می کنند. این وضعیت در شرایط اقتصادی امروز جامعه ایران می تواند یک برگ برنده به شمار رود.