شرکت مهندسی و ساخت تاسیسات دریایی ایران به عنوان یکی از پیشگامان صنعت فراساحل، نگاه ویژه‌ای به فناوری‌های نوین و تحول دیجیتال داشته است.
در این میان، هوش مصنوعی به عنوان یک محرک کلیدی در تحول ساختاری این صنعت شناخته می‌شود که قادر است با تحلیل حجم عظیمی از داده‌های صنعتی، الگوهای پنهان را شناسایی کرده و تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و عملیاتی را به سطح بالاتری از دقت و سرعت برساند.
صنعت فراساحل به دلیل ماهیت پرخطر، وابستگی شدید به تجهیزات گران‌قیمت، شرایط سخت محیطی و لزوم رعایت دقیق استانداردهای ایمنی و زیست‌محیطی، بستر بسیار مناسبی برای به‌کارگیری فناوری‌های هوشمند محسوب می‌شود و شرکت تاسیسات دریایی ایران نیز در همین راستا تلاش می‌کند تا با تلفیق دانش مهندسی دریایی و الگوریتم‌های پیشرفته هوش مصنوعی، چالش‌های سنتی این حوزه را پشت سر بگذارد.
یکی از مهم‌ترین حوزه‌های کاربرد هوش مصنوعی در این شرکت، مدیریت دارایی‌ها، پیش‌بینی خرابی تجهیزات و نگهداری پیشگیرانه است. در تاسیسات دریایی، سکوهای نفتی، شناورهای نصب لوله و تجهیزات زیرآبی در معرض شرایط فرساینده دریایی قرار دارند و بروز هرگونه وقفه ناخواسته در عملکرد آن‌ها می‌تواند خسارت‌های مالی سنگین و مخاطرات زیست‌محیطی جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد.
با بهره‌گیری از مدل‌های یادگیری ماشین و تحلیل داده‌های حسگرهای نصب‌شده روی تجهیزات، این شرکت قادر است وضعیت سلامت ماشین‌آلات را به صورت لحظه‌ای پایش کند. این سیستم‌های هوشمند می‌توانند نشانه‌های اولیه فرسودگی یا نقص فنی را خیلی پیش از تبدیل شدن به بحران شناسایی کرده و زمان دقیق تعمیر یا تعویض قطعات را پیش‌بینی نمایند.
چنین رویکردی نه تنها هزینه‌های گزاف تعمیرات اضطراری را به شدت کاهش می‌دهد، بلکه چرخه عمر دارایی‌های سرمایه‌ای را افزایش داده و پایداری عملیات در دریا را تضمین می‌کند.
در بخش مهندسی طراحی، شبیه‌سازی و اجرای پروژه‌های عظیم فراساحل، هوش مصنوعی نقش ابزاری تحول‌آفرین را ایفا می‌کند. طراحی سازه‌های دریایی مستعمل، خطوط لوله زیردریایی و اسکله‌های نفتی نیازمند محاسبات پیچیده ریاضی، تحلیل مقاومت مصالح در برابر امواج سهمگین و جریان‌های متلاطم آب و بهینه‌سازی مصرف انرژی است.
الگوریتم‌های هوش مصنوعی و شبکه‌های عصبی عمیق به مهندسان شرکت اجازه می‌دهند تا سناریوهای مختلف طراحی را در محیط‌های مجازی شبیه‌سازی کرده و بهترین گزینه را از نظر دوام، کارایی و هزینه انتخاب کنند.
علاوه بر این، در فرآیند نصب سازه‌های سنگین دریایی توسط جرثقیل‌های غول‌پیکر و شناورهای تخصصی که شرایط جوی و تلاطم دریا متغیرهای پیش‌بینی‌ناپذیری هستند، سیستم‌های بینایی ماشین و هوش مصنوعی به اپراتورها کمک می‌کنند تا حرکات بار و شناور را به دقت کنترل کرده و ایمنی عملیات بلند کردن و جایگذاری را به حداکثر برسانند.
مدیریت زنجیره تامین، تدارکات پیچیده تجهیزات تخصصی و مدیریت پروژه از دیگر ابعادی است که هوش مصنوعی توانسته تح محسوسی در آن ایجاد کند. اجرای پروژه‌های فراساحل به دلیل وابستگی به منابع تامین بین‌المللی، تشریفات گمرکی و تحریم‌های ظالمانه، با چالش‌های لجستیکی فراوانی روبه‌رو است.
با استفاده از سیستم‌های هوشمند پیش‌بینی تقاضا و تحلیل روند بازار، شرکت می‌تواند نیازهای پروژه‌ها را با دقت بیشتری برآورد کرده، زمان‌بندی تامین تجهیزات را بهینه‌سازی نماید و از انباشت سرمایه در انبارها جلوگیری کند.
همچنین، ابزارهای هوش مصنوعی در زمینه مدیریت ریسک پروژه‌ها به مدیران کمک می‌کنند تا با تحلیل داده‌های تاریخی پروژه‌های پیشین، گلوگاه‌های احتمالی، تاخیرهای ناشی از شرایط آب‌وهوایی یا مسائل تامین مالی را پیش‌بینی کرده و راهکارهای جایگزین را از پیش تدوین نمایند که این امر به بهبود شاخص‌های تحویل به موقع پروژه‌ها کمک شایانی می‌کند.
حوزه ایمنی، بهداشت و محیط‌زیست یا همان اچ‌اس‌ئی نیز از جمله بخش‌هایی است که هوش مصنوعی به عنوان نگهبانی هوشمند عمل می‌کند. فعالیت در محیط‌های دریایی با خطرات ذاتی فراوانی همراه است و کوچک‌ترین غفلت می‌تواند به حوادث جانی یا فجایع زیست‌محیطی منجر شود.
شرکت تاسیسات دریایی ایران با استفاده از سیستم‌های نظارت تصویری هوشمند مجهز به تشخیص الگو و تحلیل رفتار، قادر است تخلفات ایمنی، عدم استفاده از تجهیزات حفاظت فردی یا موقعیت‌های پرخطر را در محیط‌های کارگاهی و روی سکوها به صورت خودکار شناسایی و به واحدهای نظارتی هشدار دهد.
همچنین در صورت بروز حوادث احتمالی مانند نشت مواد نفتی در دریا، مدل‌های پیش‌بینی مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند مسیر حرکت لکه نفتی را بر اساس جریان‌های دریایی و سرعت باد شبیه‌سازی کرده و بهترین و سریع‌ترین استراتژی مهار و پاکسازی را پیشنهاد دهند.
ادغام هوش مصنوعی در بدنه مهندسی و ساخت تاسیسات دریایی ایران نشان‌دهنده یک تغییر پارдиگم بنیادین از روش‌های سنتی و تجربه‌محور به سوی سازمان‌های داده‌محور و چابک است.
بیشتر بخوانید:پیشران صنعت دریا / شرکت مهندسی و ساخت تاسیسات دریایی ایران بازوی استراتژیک اجرای پروژه های بزرگ
این فناوری‌ها به شرکت کمک می‌کنند تا با وجود تمامی محدودیت‌های محیطی و بین‌المللی، بهره‌وری عملیاتی خود را حفظ کرده و در پروژه‌های ملی و منطقه‌ای با قدرت بیشتری رقابت کند.
تداوم این مسیر، نیازمند سرمایه‌گذاری مستمر در زیرساخت‌های داده‌ای، توسعه دانش بومی هوش مصنوعی و ایجاد هم‌افزایی میان متخصصان مهندسی دریایی و دانشمندان داده است تا تاسیسات دریایی ایران بتواند جایگاه خود را به عنوان پیشران نوآوری در صنعت فراساحل تثبیت نماید.
