سقوط تتر و عقب‌نشینی دلار؛ بانک مرکزی ترمز بازار ارز را کشید؟

خبرداری؟ بازار ارز این روزها با مجموعه‌ای از سیگنال‌های تازه روبه‌روست؛ از وعده عرضه گسترده ارز و تأکید بر کاهش بیشتر قیمت دلار گرفته تا محدودیت‌های پیاپی در بازار تتر و برخورد با تخلفات بانکی.

حاصل این تحولات در معاملات امروز سه‌شنبه 21 مهرماه، عقب‌نشینی دلار به محدوده 258 تا 259 هزار تومان و کاهش قیمت تتر به حدود 257 هزار تومان بوده است؛ اتفاقی که هم‌زمان با افت قیمت طلا و سکه، نگاه‌ها را به سمت سیاست‌های تازه بانک مرکزی و احتمال ادامه کاهش قیمت‌ها برده است.

در بازار طلا، هر گرم طلای 18 عیاز بر اساس نرخ اتحادیه طلا و جواهر تهران به 25 میلیون و 726 هزار تومان رسیده، مظنه طلا 111 میلیون و 500 هزار تومان است و قیمت هر قطعه سکه تمام نیز در محدوده 260 میلیون تومان قرار دارد. این ارقام نشان می‌دهد افت نرخ ارز چگونه می‌تواند به بازارهای موازی منتقل شود؛ بازارهایی که در اقتصاد ایران، به‌ویژه در دوره‌های بی‌ثباتی، به‌شدت از انتظارات تورمی و نوسانات دلار تأثیر می‌پذیرند.

اما پرسش اصلی این است که چه اتفاقی افتاده که سیاست‌گذار هم‌زمان از افزایش عرضه ارز، فروش اسکناس به متقاضیان، محدود کردن معاملات تتر و برخورد با تخلفات بانکی سخن می‌گوید؟ آیا مجموعه این اقدامات می‌تواند دلار را وارد مسیر نزولی باثبات‌تری کند یا بازار پس از یک عقب‌نشینی کوتاه، بار دیگر به نوسان بازمی‌گردد؟

بیشتر بخوانید:دلار از مرز ۲۷۰ هزار تومان گذشت؛ رکورد تازه، هفته‌ای ۱۴ درصد گران‌تر

عرضه 2 میلیارد دلار؛ آزمون جدی سیاست ارزی

بانک مرکزی در روزهای اخیر افزایش عرضه ارز را به یکی از محورهای اصلی مدیریت بازار تبدیل کرده است. برنامه عرضه 2 میلیارد دلار ارز، در کنار امکان فروش تا 10 هزار دلار به هر کد ملی، پیامی روشن به بازار داد، سیاست‌گذار می‌خواهد دسترسی متقاضیان به ارز را از مسیرهای رسمی افزایش دهد و از تبدیل تقاضای احتیاطی به موج خرید در بازار آزاد جلوگیری کند.

اهمیت فروش ارز با کارت ملی در این است که بخشی از متقاضیان می‌توانند نیاز خود را از مسیر رسمی تأمین کنند؛ البته به شرط آنکه دسترسی واقعی به ارز فراهم باشد و فرآیند خرید با محدودیت‌های اجرایی و کمبود عرضه مواجه نشود. از سوی دیگر، عرضه گسترده ارز زمانی می‌تواند بر قیمت بازار اثر بگذارد که به مرحله اجرا برسد و جریان عرضه در برابر تقاضای موجود تداوم داشته باشد.

در واقع، بازار بیش از آنکه با رقم‌های اعلام‌شده آرام شود، به نشانه‌های عملی عرضه واکنش نشان می‌دهد. اگر معامله‌گران اطمینان پیدا کنند که ارز مورد نیاز در دسترس خواهد بود و برای تأمین آن ناچار نیستند به بازار آزاد مراجعه کنند، انگیزه خریدهای پیش‌دستانه کاهش می‌یابد. همین تغییر در رفتار خریداران می‌تواند به اندازه افزایش عرضه، در تعدیل قیمت‌ها مؤثر باشد.

همتی از کاهش بیشتر دلار می‌گوید؛ بازار منتظر نشانه‌های عملی است

اظهارات روز گذشته عبدالناصر همتی درباره احتمال کاهش بیشتر نرخ دلار، در شرایطی مطرح شده که قیمت‌ها در بازار آزاد عقب نشسته‌اند. چنین موضعی می‌تواند بر انتظارات معامله‌گران اثر بگذارد؛ به‌ویژه آن دسته از خریدارانی که با هدف حفظ ارزش دارایی یا کسب سود کوتاه‌مدت وارد بازار می‌شوند.