در حوادث اخیر آذربایجان ایران عزیز را پاسداری کرد

خبرداری؟

محمدجعفر قائم پناه که صبح امروز جهت بازدید و افتتاح پروژه‌های منطقه آزاد تجاری، صنعتی ماکو وارد این شهر شد، در آئین بهره‌برداری از ۴۰ پروژه عمرانی و سرمایه گذاری در منطقه آزاد ماکو که در سازمان منطقه آزاد ماکو برگزار شد، ضمن رونمایی از طرح جامع منطقه آزاد ماکو و تبریک دهه فجر و اعیاد شعبانیه، اظهار کرد: حوادث تلخ کشور زخم عمیقی بر جان جامعه ایرانی بوده و هست. صمیمانه نگران و متأسفم و با تمام وجود با خانواده معظم شهدا و جان باختگان و آسیب دیدگان حوادث اخیر ابراز همدردی می‌کنم.

معاون اجرایی رئیس جمهور با بیان اینکه رئیس جمهور محترم و دولت در مسئله حساس حوادث اخیر فقط وظیفه تسلیت گفتن ندارند بلکه وظیفه پاسخگویی و شفافیت و مسئولیت پذیری هم در مسیر رضایت مردم و هم در مسیر جبران مشکلات و علل آن دارند، گفت: اعتماد عمومی با شعار ساخته نمی‌شود بلکه با صداقت و شنیدن و توضیح دادن و با اصلاح کردن ساخته می‌شود. ما خودمان را در برابر افکار عمومی مسئول می‌دانیم و برای جبران آن تلاش خواهیم کرد.

قائم پناه افزود: از این نقطه یعنی در ماکو و در میان مردمی که مرز را فقط خط روی نقشه نمی‌بینند و آن را زندگی می‌کنند؛ می‌گویم که در حوادث اخیر آذربایجان کماکان ایران عزیز را پاسداری کرد و ما به آذربایجان کماکان افتخار می‌کنیم.

معاون اجرایی رئیس جمهور خاطر نشان کرد: خوشحالم که در کنار مرزداران باصلابت و مردم غیور این منطقه حضور دارم؛ منطقه‌ای که دروازه‌ی تجارت و مراوده با همسایه‌اند و هم‌زمان نگهبانان آرامش و امنیت این سرزمین. ماکو برای ایران یک «موقعیت» است؛ هم موقعیت اقتصادی، هم موقعیت ژئوپلیتیک، هم موقعیت اجتماعی. و درست به همین دلیل، درباره ماکو نمی‌شود با کلیات حرف زد؛ باید دقیق و اجرایی سخن گفت.

وس با بیان اینکه امروز برای جلسه «رونمایی از طرح جامع منطقه آزاد ماکو» گرد هم آمده‌ایم، یادآور شد: طرح جامع، صرفا ایده‌ای روی کاغذ نیست، یک تعهد است. تعهدی که باید بتواند مسیر را روشن کند، اولویت‌ها را تعیین کند، منابع را واقع‌بینانه ببیند و مهم‌تر از همه، مبنای پاسخ‌گویی باشد. اگر طرح جامع به نقشه‌ی راهِ اجرا تبدیل نشود، نه سرمایه‌گذار را قانع می‌کند و نه مردم را امیدوار. و اگر اجرای آن به شاخص و زمان‌بندی و مسئول مشخص وصل نشود، نتیجه‌اش می‌شود همان چیزی که مردم از آن خسته‌اند: قول‌های بزرگ، دستاوردهای کوچک.

قائم پناه با طرح این پرسش که چرا مناطق آزاد مهم‌اند؟، گفت: چون می‌توانند توسعه را از مرکز به پیرامون منتقل کنند؛ و این کشور، بیش از هر چیز، به «توسعه متوازن» نیاز دارد. شکاف مرکز و پیرامون فقط یک مسئله اقتصادی نیست؛ مسئله‌ی فرصت، منزلت و امید است. هر جا احساس شود فرصت‌ها عادلانه توزیع نمی‌شود، نارضایتی اجتماعی هم شکل می‌گیرد. پس وقتی از منطقه آزاد صحبت می‌کنیم، در واقع از ابزاری برای کاهش نابرابری فرصت‌ها و نزدیک کردن فاصله‌ها سخن می‌گوییم. منطقه آزاد باید موتور رونق محلی باشد؛ نه یک ویترین پر زرق و برق که سهم مردم محلی از آن، تماشا کردن باشد.

وی افزود: اما توسعه متوازن، بدون درک نقش مرزها، ناقص می‌ماند. استان‌های مرزی خط مقدم تجارت‌اند؛ و تجارت امروز فقط تبادل کالا نیست، بخشی از تاب‌آوری ملی است. هرچه مسیرهای تأمین کالاهای اساسی و مواد اولیه متنوع‌تر، مطمئن‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر باشد، امنیت غذایی کشور پایدارتر می‌شود. و هرچه تجارت از مسیر رسمی، شفاف و کم‌هزینه عبور کند، هم اقتصاد ملی سود می‌برد و هم ریشه‌های اقتصاد زیرزمینی و قاچاق تضعیف می‌شود. به زبان ساده: مرزِ فعال، مرزِ امن‌تر است؛ و امنیت ملی، با اقتصاد زنده، عمیق‌تر می‌شود.

معاون اجرایی عنوان کرد: اینجاست که ماکو می‌تواند نقش ویژه‌ای ایفا کند. ماکو می‌تواند صرفاً محل عبور نباشد؛ می‌تواند محل «ارزش‌افزایی» باشد. عبورِ کالا، اگر به خدمات لجستیکی مدرن، انبارداری استاندارد، زنجیره سرد، بسته‌بندی و فرآوری، و خدمات حرفه‌ای گمرکی وصل نشود، فقط ترافیک ایجاد می‌کند نه ثروت. هدف طرح جامع باید این باشد که ماکو در زنجیره تجارت منطقه‌ای، زمان را کوتاه کند، هزینه را پایین بیاورد و اطمینان را بالا ببرد. سرمایه، به جایی می‌رود که بتواند برنامه‌ریزی کند؛ و برنامه‌ریزی، بدون پیش‌بینی‌پذیری ممکن نیست.

وی با طرح این پرسش که پیش‌بینی‌پذیری از کجا می‌آید؟ توضیح داد: از حکمرانی درست. از اینکه فعال اقتصادی بداند قانون امروز، فردا با یک بخشنامه‌ی ناگهانی زیر و رو نمی‌شود؛ بداند مجوزها مسیر مشخص دارد؛ بداند تأخیرها توضیح دارد؛ بداند «امضای طلایی» جای خود را به فرآیند شفاف و زمان‌دار داده است. وقتی از پنجره واحد سخن می‌گوییم، منظورمان یک تابلو و یک ساختمان نیست؛ منظورمان این است که فرآیندها واقعاً یکپارچه و دیجیتال شود تا هزینه پنهان از بین برود. هزینه پنهان، دشمن سرمایه‌گذاری است؛ و سرمایه‌گذاری، شرط اول اشتغال و رفاه مردم است.

قائم پناه گفت: چون هدف نهایی رفاه مردم است، ما باید از همین ابتدا یک اصل را در متن طرح جامع بنویسیم و در اجرا هم پای آن بایستیم: منطقه آزاد، بدون اشتغال محلی معنا ندارد. اگر توسعه‌ای شکل بگیرد که نیروی انسانیِ بومی در آن سهم نداشته باشد، آن توسعه در دل مردم ریشه نمی‌زند. بنابراین آموزش‌های مهارتی، اتصال دانشگاه و آموزش فنی به نیاز واقعی بازار، و اولویت دادن به به‌کارگیری نیروهای محلی، باید جزء استخوان‌بندی طرح باشد نه حاشیه‌ی آن. مردم باید اثر طرح را در زندگی روزمره لمس کنند؛ در کار، در درآمد، در آینده‌ی فرزندانشان.

وی افزود: هم‌زمان باید مراقب باشیم که توسعه، هزینه‌ی آینده نشود. اگر امروز برای رونق، به محیط‌زیست بی‌اعتنا باشیم، فردا باید چند برابر هزینه بدهیم؛ هم مالی، هم اجتماعی، هم سیاسی. طرح جامعِ خوب، توسعه را با ملاحظات محیط‌زیستی و پایداری همراه می‌کند؛ نه از سر تجمل، از سر عقلانیت. توسعه‌ای که منابع را بسوزاند، در حقیقت سرمایه ملی را پیش‌خور کرده است.

معاون اجرایی رئیس‌جمهور توضیح داد: در نهایت، همه این حرف‌ها به یک کلمه برمی‌گردد؛ اعتماد. اعتماد هم از مسیر شفافیت می‌آید. اگر شاخص‌های طرح روشن باشد، اگر گزارش‌های دوره‌ای منتشر شود، اگر مردم و نخبگان محلی احساس کنند در جریان امورند و حق پرسیدن دارند، آن‌وقت طرح جامع تبدیل به یک پروژه ملی – محلی می‌شود؛ پروژه‌ای که مردم خودشان از آن مراقبت می‌کنند، چون آن را مال خودشان می‌دانند. دولت هم باید این را بپذیرد که در دنیای امروز، بهترین مدیریت، مدیریتی است که زیر نور باشد؛ نورِ رسانه، نورِ نظارت عمومی، نورِ گزارش‌دهی.

وی افزود: دوستان عزیز؛ ماکو می‌تواند نمونه‌ای شود از اینکه چگونه «مرز» به‌جای حاشیه، به متن توسعه ملی می‌آید؛ چگونه مناطق آزاد، به‌جای واردات محوری و نمایش، به تولید و صادرات و ارزش‌افزایی وصل می‌شوند؛ و چگونه رونق اقتصادی، به تقویت امنیت غذایی و امنیت ملی کمک می‌کند. ما در دولت، نسبت به این مسیر نگاه تزیینی نداریم. معتقدیم که باید تصمیم‌های اجرایی بگیریم، تقسیم کار کنیم، زمان‌بندی بدهیم و پاسخ‌گو باشیم.

قائم‌پناه اظهار کرد: در پایان، بار دیگر به مردم شریف ماکو درود می‌فرستم و به مرزداران این سرزمین خسته نباشید می‌گویم. امیدوارم جلسه امروز، آغاز یک مسیر دقیق و قابل‌سنجش باشد؛ مسیری که نتیجه‌اش را مردم در زندگی‌شان ببینند، و کشور در قدرت و تاب‌آوری‌اش احساس کند.