گفتگوها فعلاً ثمربخش بوده است

خبرنگار: شما گفته‌اید که در حال حاضر روابط میان ایالات متحده و ایران در دوره‌ای بسیار حساس قرار دارد. خطر وقوع جنگ میان دو کشور را چگونه ارزیابی می کنید ؟ عراقچی: اول از همه از شما بابت این مصاحبه تشکر می‌کنم. در پاسخ به سؤال شما باید

بگویم که به نظر من جنگ اجتناب‌ناپذیر نیست و می‌توان از آن جلوگیری کرد. ثانیاً من نگران جنگ نیستم، زیرا ما کاملاً برای آن آماده‌ایم. حتی بیش از قبل از جنگ دوازده‌روزه آماده‌ایم. معتقدم بهترین راه جلوگیری از جنگ، آمادگی برای آن است.وقتی می‌گویم برای جنگ آماده‌ایم، به این معنا نیست که خواهان جنگ هستیم؛ بلکه می‌خواهیم از جنگ جلوگیری کنیم. نگرانی اصلی من محاسبات اشتباه و عملیات نظامی مبتنی بر اطلاعات غلط و کارزارهای اطلاعات نادرست است. برای ما روشن است که برخی عناصر و طرف‌ها می‌خواهند رئیس‌جمهور ترامپ را برای منافع خودشان به این جنگ بکشانند. من فکر می‌کنم رئیس‌جمهور ترامپ به اندازه کافی خردمند هست که تصمیم درستی بگیرد.

خبرنگار: یکی از راه‌های جلوگیری از محاسبه اشتباه، گفت‌وگوی مستقیم است. آمریکا گفته خواهان گفت‌وگوی مستقیم با ایران است. چگونه می‌توان روند مذاکرات معنادار را از همین حالا آغاز کرد؟

عراقچی: مذاکره معنادار باید بر پایه اعتماد باشد و متأسفانه ما اعتماد خود را به ایالات متحده به‌عنوان طرف مذاکره کننده از دست داده‌ایم و دلیل آن هم روشن است.ما در سال ۲۰۱۵ مذاکره کردیم و همه از توافق برجام جشن گرفتند، اما آمریکا بدون هیچ توجیهی از آن خارج شد.اگر از گذشته دور بگذریم و فقط به سال گذشته نگاه کنیم، زمانی که تصمیم گرفتیم مذاکره کنیم، در حالی که مذاکرات در جریان بود، به ما حمله شد؛ ابتدا از سوی اسرائیل و سپس آمریکا به آن پیوست.

بنابراین ما تجربه مثبت یا خوبی از گفت‌وگو با آمریکایی‌ها نداریم.برای رسیدن به یک مذاکره واقعی، باید این بی‌اعتمادی برطرف شود. اکنون برخی کشورهای دوست در منطقه نقش واسطه را ایفا می‌کنند و تلاش دارند اعتمادسازی کنند. کار دشواری است، اما در حال انجام است. امکان گفتگوی دیگر را می بینم. اگر تیم مذاکره‌کننده آمریکا بر اساس گفته‌های رئیس‌جمهور ترامپ برای دستیابی به توافقی عادلانه و منصفانه با هدف جلوگیری از دستیابی به سلاح هسته‌ای عمل کند، دستیابی به توافق ممکن است.

خبرنگار: آیا در صورت اعتماد سازی ایران آماده است به‌طور مستقیم با طرف آمریکایی گفت‌وگو کند؟

عراقچی: مستقیم یا غیرمستقیم بودن شکل مذاکره است؛ مهم‌تر از آن محتوای مذاکره است. ما نیاز به اعتماد داریم. شاید هرگز اعتماد کامل بازنگردد، اما حداقلی از اعتماد لازم است. ما در حال کار با دوستان‌مان در منطقه هستیم تا راهی برای ایجاد این سطح از اعتماد پیدا کنیم و مذاکرات از سر گرفته شود.

خبرنگار: رئیس‌جمهور ترامپ گفته مذاکرات در حال انجام است. این مذاکرات در حال حاضر چگونه پیش می‌رود؟

عراقچی: این از طریق واسطه‌ها انجام می‌شود. برخی کشورها پیام‌ها را منتقل می‌کنند و تلاش دارند زمینه را برای یک مذاکره واقعی و معنادار آماده کنند. ما با آن‌ها در تماس هستیم و پیام‌ها ردوبدل می‌شود.

خبرنگار: آیا این گفت‌وگوها ثمربخش بوده و می‌تواند به کاهش تنش منجر شود؟

عراقچی: فکر می کنم تا اینجا بله، ثمربخش بوده است.

خبرنگار:رئیس جمهور ترامپ می گوید او به دنبال استفاده نکردن از نیروی نظامی است که هم اکنون در اطراف ایران مستقر هستند، اگر توافقی قابل قبول شکل بگیرد، از نظر ایران این توافق در حوزه هسته‌ای چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟

عراقچی: همان توافقی که رئیس‌جمهور ترامپ به آن اشاره کرده است؛ توافقی عادلانه و منصفانه که تضمین کند ایران سلاح هسته‌ای نخواهد داشت. این قابل تحقق است.

خبرنگار: می دانم ایالات متحده امریکا مذاکره در خصوص مواردی مانند غنی سازی، موشک های بالستیک، یا نیروهای نیابتی در منطقه را نیز مطرح کرده است، آیا این موارد از موضوع خارج هستند یا چیزی است که شما حداقل می توانید درباره آن صحبت کنید؟

عراقچی: همانطور که گفتم رئیس جمهور ترامپ گفته است هیچ سلاح هسته ای نباشد و ما کاملا با او موافق هستیم. ما می‌توانیم درباره برنامه هسته‌ای خود مذاکره کنیم تا تضمین شود که ماهیت آن کاملاً صلح‌آمیز است و برای همیشه صلح‌آمیز باقی می‌ماند. در مقابل، انتظار رفع تحریم‌ها را داریم. این توافق ممکن است. بیایید روی چیزهای ممکن تمرکز کنیم و فرصت دستیابی به توافق عادلانه و منصفانه برای تضمین عدم دستیابی به سلاح هسته ای را از دست ندهیم. همانطور که گفتم و تکرار می کنم این موضوع حتی در کوتاه مدت قابل دستیابی است.

خبرنگار: پس فکر می کنید که ممکن است در زمان کوتاهی مذاکرات شروع شود؟ می توان محلی برای مذاکرات تعیین کرد و یا می توان مستقیم یا غیرمستقیم با آن ها بنشینید و نسبتا سریع به توافق برسید؟ فرض بر این است که در مقابل شما هم مایل به رفع تحریم ها هستید؟

عراقچی: بله هدف همین است. البته ما ابتدا می خواهیم حق ما محترم شمرده شود و دوم تحریم ها برداشته شود. تحریم ها به این دلیل اعمال شده اند که نگرانی هایی در این خصوص وجود دارد که برنامه هسته ای ما به سمت تسلیحاتی شدن پیش برود، تا جایی که به ما مربوط می شود، چنین نیست. اما آماده ایم در مورد برنامه هسته ای صلح آمیز خود اعتمادسازی کنیم و البته در مقابل هم انتظار داریم تحریم ها برداشته شود.همانطور که گفتم اگر حق غنی سازی ما محترم شناخته شود و بتوانیم غنی سازی خود با اهداف صلح آمیز را ادامه دهیم، پس هر جزییاتی قابل مذاکره است و می توانیم به هر شکلی کنار هم بنشینیم و به نتیجه برسیم. این باور من است.

خبرنگار: ایران بدون شک یک کشور قدرتمند در منطقه است ایالات متحده هم در اینجا قدرت زیادی دارد، به نظر شما مهم نیست این دو بازیگر قدرتمند درباره موضوعات منطقه ای و نظامی برای کاهش تنش ها با هم گفتگو کنند؟

عراقچی: صادقانه به شما بگویم ما معتقدیم منبع تمام تنش ها و درگیری ها در منطقه ما نیروهای خارجی هستند که وارد منطقه شده اند. ما به همسایگانمان احترام می گذاریم و همیشه آماده تعامل با آن ها هستیم تا بتوانیم درخصوص امنیت، صلح و ثبات منطقه با هم گفتگو کنیم. اما با کشورهای منطقه و این کار ماست. معتقدیم باید با بازیگران منطقه ای به این موارد رسیدگی کنیم. پس این موضع ماست. ما با همسایگان منطقه ای و بازیگران اصلی در تماس بوده ایم و بحث های خوبی داشته ایم و حتی آماده ایم تا نوعی ساختار برای گفتگو با یکدیگر درباره صلح و ثبات منطقه ایجاد کنیم. ببینید صلح و ثبات در این منطقه برای ما به اندازه سایرین اهمیت دارد و حیاتی است. ما کشوری در کنار خلیج فارس هستیم و امنیت این پهنه آبی برای ما مهم است تا بتوانیم نفت خود را صادر کنیم یا تجارت کنیم. تنگه هرمز برای ما و کل دنیا مهم است و ما همیشه آن را امن نگه داشتیم و عبور امن را تضمین کرده ایم و این ها با زحمات و لطف سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بوده که از گذر امن محافظت می کند و ما به این کار ادامه می دهیم. امیدوارم هیچ اتفاقی نیفتد که این امنیت را مختل کند.

خبرنگار: به نظر شما پیامدهای یک جنگ تمام‌عیار میان ایران و آمریکا رخ دهد، پیامدهای آن برای منطقه چه خواهد بود؟ می دانم که نیروی مسلح شما دکترین خود را تغییر داده که اگر حمله ای رخ دهد آن را تهدید وجودی برای جمهوری اسلامی ایران تعریف کرده است. این موضوع برای منطقه چه معنایی خواهد داشت؟

عراقچی: من آن را تهدید وجودی نمی‌دانم، اما قطعاً تهدیدی بزرگ برای همه خواهد بود. اگر جنگ آغاز شود، فاجعه‌ای برای همه است. در جنگ قبلی ما تلاش زیادی کردیم تا دامنه جنگ بین ایران و اسرائیل محدود بماند. اما این بار اگر درگیری بین ایران و امریکا باشد با توجه به پراکندگی پایگاه‌های آمریکا در منطقه، بخش‌های زیادی از منطقه درگیر خواهند شد و این بسیار خطرناک است. امیدوارم عقلانیت حاکم شود. ما برای هر احتمالی آماده ایم و با اطمینان صد در صد می گویم نیروهای مسلح ما آماده و تجهیز هستند، حتی بیشتر از جنگ قبلی. موشک های ما در جنگ اخیر به شکل واقعی آزمایش شدند و توانستیم نقاط ضعف و قدرت آن ها را متوجه شویم. از جنگ دوازده روزه درس های زیادی گرتیم و اکنون بسیار آماده ایم اما آماده بودن به معنای خواستن جنگ نیست.ما می خواهیم از جنگ جلوگیری کنیم.

خبرنگار:  رئیس جمهور ترامپ پس از اعتراضاتی که اوایل ژانویه اینجا رخ داد جریاناتی به راه انداخت. برای مثال ما به قبرستان رفتیم و افرادی آنجا بودند که عزادار بودند و می گفتند عزیزانشان توسط نیروهای امنیتی کشته شده اند. چطور قصد دارید این وضعیت را آرام کنید؟

عراقچی: حکومت در حال کار روی این موضوع است. اما باید روشن کنم ما ۱۰ روز شاهد اعتراضات مسالمت‌آمیز بودیم که حتی برخی اوقات خشونت آمیز هم شد اما قابل تحمل بود و دولت با معترضان گفت‌وگو کرد تا ببیند چگونه می تواند راه حل هایی برای گلایه ها و شکایت ها پیدا کند.

اما از ۸ تا ۱۰ ژانویه سه روز کاملا متفاوت داشتیم و با داستان متفاوت روبه رو شدیم. عناصر مسلح و گروه‌های تروریستی وارد صحنه شدند و به نیروهای امنیتی شلیک کردند. ما راهی جز مقابله با آن ها نداشتیم زیرا آن ها مجهز به انواع سلاح بودند. همانطور که در مصاحبه قبلی ام گفته ام ما این سه روز را ادامه جنگ دوازده روزه می دانیم و  این یک عملیات هدایت‌شده از خارج توسط موساد بود.

البته ما آن را سرکوب کردیم. متأسفانه تعدادی از آن ها حتی توسط همان عناصری کشته شدند که دستور داشتند تعداد کشته ها را افزایش دهند. چرا؟ چون رئیس جمهور ترامپ گفته بود اگر کشتاری رخ دهد او به کمک خواهد آمد و به همین دلیل شروع به کردند تا شمار کشته ها را افزایش دهند. تا به او بگویند «ببین یک کشتار در جریان است؛ بیا و وارد جنگ شو!» این یک توطئه اسرائیلی بود. کسانی که کشته شدند بسیار تاسف آور بود. دولت همه آن ها را به عنوان شهید اعلام کرده به جز عناصری که از خارج آمده بودند یا از خارج دستور دریافت کرده بودند. حدود ۲۵۰۰ نفر به عنوان شهید اعلام شده اند و دولت به آن ها رسیدگی می کند همچنین دولت تلاش می کند برنامه ها و طرح هایی را برای پاسخ گویی به شکایات و نارضایتی ها به مردم ارائه دهد. صلح و آرامشی که از ۱۰ ژانویه داشتیم برقرار است و ادامه خواهد یافت.

خبرنگار: رئیس جمهور ترامپ نسبت به حقوق افرادی که در بازداشت هستند اظهار نگرانی کرده است. همانطور که می دانید او گفته که جلوی اعدام ها در ایران را گرفته است. آیا می توانید حقوق کسانی که بازداشت هستند و پرونده هایشان در حال بررسی است را تضمین کنید؟

عراقچی: ابتدا باید بگویم که هیج برنامه ای برای اعدام وجود نداشت و این چیزی است که در مصاحبه با فاکس نیوز گفتم و اکنون همانطور که می دانید حقوق هر فرد بازداشت شده، رعایت و تضمین خواهد شد.

خبرنگار:  برای آخرین سوال، اگر به توافقی با دولت ترامپ برسید، این توافق چه تأثیری بر ثبات، منافع و مردم منطقه خواهد داشت؟

عراقچی: فکر می کنم اگر به نوعی تفاهم برسیم و اگر سوءتفاهم‌ها و محاسبات غلط برطرف شود، فرصت‌های بزرگی برای همکاری اقتصادی میان ایران و آمریکا و همچنین کشورهای منطقه ایجاد خواهد شد. ما اصولاً مشکلی برای همکاری با شرکت‌های آمریکایی نداریم.

شاید به خاطر داشته باشید پس از برجام نیز ما فورا قراردادی با بوئینگ برای خرید بیش از ۸۰ هواپیما امضا کردیم. پس اصلا مشکلی برای ورود شرکت های امریکایی به بخش انرژی و حمل و نقل یا هر بخش دیگری نداریم. این ایالات متحده است که با تحریم هایی که علیه ایران ایجاد کرده، در این مورد مشکل دارد. آن ها اجازه نمی دهند شرکت های امریکایی با ایران کار کنند مگر اینکه مجوز ویژه دریافت کنند. پس اگر بتوانیم به توافق برسیم و تحریم ها برداشته شود، امکان و فرصت بزرگی برای همه میبینم که با ایران تجارت کنند. ما صنعت انرژی جذاب و پر از فرصتی داریم که برای کل منطقه سودمند است.