اصلاحات اقتصادی دولت و حذف ارز ترجیحی چه تاثیری بر بازار دام و طیور گذاشت؟

خبرداری؟

پرویز جعفری مدیر عامل شرکت پشتیبانی امور دام، با اشاره به اجرای طرح اصلاحات اقتصادی عدالت محور ازسوی دولت گفت: سیاست اصلی وزارت جهاد کشاورزی، در راستای اجرای این طرح تامین به موقع و هموار نهاده برای دامداران و مرغداران بوده است. حدود یک ماه و نیم پیش ابتدا شرکت پشتیبانی امور دام اقدام به توزیع نهاده از مبادی به دامداران کرد. با توجه به ابلاغی که صورت گرفت شرکت پشتیبانی امور دام در این حوزه شروع به اقدام کرد و خوشبختانه موفق شدیم تا اجرایی‌شدن طرح انتقال ارز ترجیحی از ابتدای زنجیره به انتهای زنجیره چیزی نزدیک به یک میلیون و ۸۰۰ هزار تن نهاده‌های مختلف از قبیل ذرت و جو و کنجاله سویا را در سامانه بازارگاه برای سهمیه آذرماه دامداران بارگذاری کنیم و علاوه بر آن بدهی‌های قبلی را تا پایان آذر نیز بارگذاری کنیم و این رضایت خوبی در میان تولیدکنندگان ایجاد کرده بود.

وی افزود: این اقدام از آن رو پی گرفته شده که قبل از آن مشکلاتی در بحث تامین نهاده‌ها وجود داشت و طرح مذکور باعث شد که مقدار قابل توجهی نهاده تامین و مشکلات دامداران و مرغداران تا حدود زیادی برطرف شود چرا که تا پیش از آن فاصله دو سه‌ماهه‌ای در بحث نهاده‌ها داشتیم و تقریباً سهمیه‌ها به صورت کامل داده نمی‌شد و به صورت حداقلی بود که تولیدکنندگان صرفاً بتوانند تولید را ادامه دهند.

مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام تاکید کرد: اما پس از آن با تدابیری که وزارتخانه و شخص آقای وزیر انجام دادند حجمی قابل توجه و حدود پنج میلیون تن نهاده وارد کشور شد که تا پایان آذرماه حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار تن از آن در سامانه بازارگاه بارگذاری شد و پس از آن طبق سیاست‌های کلان دولت به سمت تغییر روش در توزیع ارز ترجیحی رفت که یارانه از ابتدای زنجیره به انتهای زنجیره انتقال یابد. بنابراین روش‌ها کلاً تغییر کرد چون ارز ترجیحی برداشته شد و دولت عملاً نقشی در ارائه ارز ایفا نکرد. وقتی ارز آزاد می‌شود مطابق قانون، دیگر بحث قیمت‌گذاری و توزیع توسط بخش دولتی مطابق قانون ممنوع است بنابراین روش تغییر پیدا کرد و بازار نهاده به سمت عرضه توافقی پیش رفت. درحال حاضر هم نهاده در سامانه بازارگاه به صورت توافقی عرضه می‌شود.

قیمت برخی نهاده‌ها از قیمت ارشادی کمتر شده است

جعفری ادامه داد: برای انواع نهاده قیمت‌هایی به صورت ارشادی پیش‌بینی شد که خود سازمان حمایت از تولیدکننده و مصرف‌کننده مشخص کرده بود. اما خوشبختانه قیمت نهاده در بازار نیز در برخی مواقع از قیمت ارشادی هم پایین‌تر آمد.  البته نباید فراموش کنیم که قیمت‌هایی که اکنون مورد معامله قرار می‌گیرد قیمت خرید نقدی است چرا که فروش مدت‌دار و تعهدی نیز در سامانه بازارگاه در حال انجام است و قیمت‌های این شکل از خرید تفاوتی با قیمت خرید نقدی دارد. با این حال حجم قابل توجهی نهاده در سامانه بازارگاه هست و هر دامدار یا مرغدار می‌تواند متناسب با سهمیه‌اش خریداری کند و عملاً مشکلی در خصوص تامین نهاده نداریم.

رئیس شرکت پشتیبانی امور دام در خصوص تاثیر ارز ترجیحی بر ثبات و پایداری تولید در بخش دامداری تصریح کرد: ببینید در بحث نهاده‌ای مانند جو وقتی که کشاورز ما در داخل کشور می‌آمد و این محصول را کشت می‌کرد، باید با قیمت تمام‌شده ۲۲ تا ۲۳ هزارتومان به بازار می‌آورد و از آن طرف جو با ارز ترجیحی وارد می‌شد و با یارانه‌ای که به آن تعلق می‌گرفت با قیمت ۱۱ هزار و ۳۰۰ تومان به بازار عرضه و این سبب می‌شد که امکان رقابت از کشاورز خودمان گرفته شود.

افزایش تمایل کشاورزان به کشت برخی محصولات با حذف ارز ترجیحی

جعفری افزود: این درست است که امروز بخش عمده‌ای از تامین نهاده‌های دامی به صورت وارداتی تامین می‌شود اما غیر رقابتی بودن بازار و تنگ شدن عرصه بر کشاورز داخلی عملا باعث می‌شد که در کشت محصولی از قبیل جو با امتناع کشاورز روبه‌رو شویم و سهم تامین داخلی از این نهاده روز به روز کمتر شود. مسئله‌ای که اجازه فعالیت را به کشاورز داخلی نمی‌داد که برای مثال جو بکارد چون می‌گفت جوی ۲۳ هزار تومانی من را کسی نمی‌خرد ولی وقتی محصولی مثل جو به صورت واقعی در بازار عرضه می‌شود این فاصله به خوبی پوشش داده شده و عملا کشاورز را ترغیب می‌کند به کاشت جو که میزان جوی داخلی را بالا ببرد. ما پیش‌بینی می‌کنیم رغبت برای زراعت جو قطعا بالاتر خواهد رفت و هرچه بتوانیم کشاورز داخلی را ترغیب کنیم و به سمت خودکفایی پیش رویم، دامدار هم در تولید خود آرامش بیشتری دارد و اساسا هم تامین نهاده در داخل کشور کاری راحت‌تر و پرنتیجه‌تر است. این استدلال درستی است که وزیر کشاورزی هم در این مدت بر آن تاکید داشته است. هر چقدر قیمت‌ها در داخل کشور واقعی و قابل رقابت‌تر باشد قطعا کشاورز ما هم ترغیب می‌شود برای کاشت نهاده مورد نیاز دامداری.

وی ادامه داد: در محصول ذرت هم همین اتفاق را می‌توانیم پیش‌بینی کنیم. در ذرت نیز فاصله زیادی میان قیمت داخلی و قیمت وارداتی وجود داشت. امروز می‌بینیم که قیمت ذرت از قیمت ۱۱ هزار تومان به ۴۱ هزار تومان رسیده و این موضوع انگیزه کاشت این محصول را در کشاورز ایجاد می‌کند، چون می‌داند محصولش در کشور به قیمت واقعی خریداری خواهد شد.

تسهیلات ۷۰ هزار میلیارد تومانی بانک کشاورزی؛ راهبردی برای تثبیت بازار نهاده

مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام همچنین درباره تخصیص تسهیلات ۷۰ هزار میلیارد تومانی بانک کشاورزی برای تامین سرمایه در گردش دامداران و مرغداران کشور گفت: ابتدا درباره نرخ پوشش این تسهیلات باید بدانیم که این تسهیلات قرار نیست همه دامداران کشور را پوشش دهد. چون این‌گونه هم نیست که تمام جامعه دامدار کشور امروز نیاز به تسهیلات داشته باشند. برخی دامدارها هستند که هیچ‌گونه تسهیلاتی استفاده نمی‌کنند و برخی هم هستند که اکنون نیاز به استفاده از تسهیلات دارند. این تسهیلات بیشتر برای تامین قدرت دامدار در بخش خرید نهاده است چون به هر حال دامدار اگر تا پیش از این نهاده را با قیمت ۱۱ هزار تومان می‌خرید امروز باید آن را با قیمت ۴۴ هزار تومان بخرد و این رشد قابل توجه در قیمت نهاده، نیاز برخی دامداران و مرغداران به تسهیلات سرمایه در گردش را بیشتر می‌کند.

وی ادامه داد: برای سرمایه در گردش این دسته از دامداران و مرغداران این تمهید تسهیلات مجموعا ۷۰ هزار میلیارد تومانی بانک کشاورزی اندیشیده شده و کار دارد تازه شروع می‌شود. باید منتظر باشیم و در آینده نزدیک نتایج این تزریق تسهیلات را ببینیم اما پیش‌بینی ما این است که این موضوع قطعا کمک بسیاری به تثبیت بازار می‌کند چون براین اساس خرید نهاده نیز به صورت خرید تعهدی انجام می‌شود و خود واردکننده هم می‌تواند این مبلغی فروشی را که از محل وام (خرید تعهدی) دامدار دریافت کرده به عنوان اعتبار خودش، بابت ریالی که باید بازگرداند، به بانک مرکزی ارائه کند فلذا واردکننده هم ترغیب می‌شود کالای خود را به بازار بیاورد و عرضه کند. از سوی دیگر به دامدار هم کمک می‌کند بتواند نهاده خود را بخرد. بحث شارژ کردن آن هم خیلی سهل هم هست و نیاز به سپرده ده درصد هم ندارد.

اصلاحات اقتصادی جلوی دلالی را گرفت

رئیس شرکت‌ پشتیبانی امور دام همچنین در ارتباط با حجم نهاده‌ای که دامداران در چند روز گذشته خریداری کرده‌اند، بیان کرد: خرید ما در این چند روز مطابق با استانداردی است که تا پیش از این انجام می‌شد. یعنی در این چند روز هم روال خرید جو و ذرت مانند گذشته بوده و خللی به آن وارد نشده است. به طور میانگین تقریبا روزانه ۶۰ هزار تن نهاده در سامانه بازارگاه خرید و فروش می‌شود بنابراین توقفی در سامانه بازارگاه ایجاد نشده و ما امیدواریم با توجه به پرداختی که توسط بانک کشاورزی انجام و سرمایه در گردشی که تامین شود این فرایند برای تولیدکننده سهل‌تر هم بشود.

جعفری افزود: سقف ایده‌آل تامین نهاده و خرید در سامانه بازارگاه چیزی نزدیک ۶۰ هزار تن است که هم‌اکنون درحال انجام است و عملا تغییری در فرآیند عرضه و تقاضا رخ نداده است. اما اتفاقی که در این زمینه شایان توجه است این بوده که پس از انتقال یارانه از ابتدای زنجیره به انتهای زنجیره، خرید هیجانی از بین رفت. چرا که در یک دوره زمانی معین همه جمعیت دامداران و مرغداران نیاز ندارند ذرت و جو تامین کنند اما از آنجا که در گذشته اختلاف فاحشی بین بازار آزاد و ارز ترجیحی وجود داشت، اختلاف خیلی جذاب ۱۰۰ هزار تومانی بین قیمت واقعی و ارز ترجیحی باعث می‌شد همه هجوم بیاورند برای خرید نهاده. یعنی هم کسی که نیاز داشت و هم کسی که نیاز نداشت، آن را تامین می‌کرد. برای مثال مرغداری که الان جوجه‌ریزی ندارد نیازی به تامین نهاده ندارد ولی چون بازار تشنه بود و برخی مرغداران می‌خواستند نهاده بخرند و با قیمت بالاتر به مرغدار دیگر بفروشند و سود خیلی خوب و جذابی اینجا بود و کنترل این خیلی سخت بود. ولی الان با سیاست جدید دولت تقریبا نیاز هم واقعی شده و کسی که نیاز واقعی دارد می‌آید و کالای خود را می‌خرد و خیلی از متقاضیان حذف شدند.

وی ادامه داد: فرض کنید کسی پروانه مثلا دامداری هزار راسی داشته و اگر ۷۰۰ راس هم دام داشت می‌آمد و برای هزار راس دام نهاده می‌گرفت ولی الان برای ۷۰۰ راس می‌گیرد و مازاد نیاز خود را نمی‌گیرد چون باید هزینه بالایی پرداخت کند. فلذا هم تقاضا واقعی شده و هم عرضه به سمت واقعی شدن رفته است.

مدیرعامل شرکت پشتیبانی امور دام همچنین با اشاره به این که سیاست انتقال یارانه از ابتدای زنجیره به انتهای آن محدودیت‌های صادراتی را نیز از روی دوش دامداران برمی‌دارد، بیان کرد: باید سامانه صادارت و واردات توامان باشد و نمی‌شود که به تولیدکننده کشور بگوییم حق صادرات ندارد و اگر هم صادراتی رخ می‌دهد می‌تواند همزمان با واردات باشد. امروز می‌بینیم روسیه به عنوان بزرگ‌ترین عرضه‌کننده جوی دنیا خودش واردکننده جو هم هست یعنی در این کشور گردش کالایی توسط تجار شکل می‌گیرد. حالا فرض کنیم تجار کشور ما بتوانند گردش را در کشور اداره کنند. این اتفاق باعث پویایی اقتصاد ما و همچنین پویایی در بازار دام خواهد شد.

جعفری تاکید کرد: در بحث تنظیم بازار اگر در گوشت و مرغ کمبودی احساس شود طبیعتا شرکت پشتیبانی امور دام به عنوان تنظیم‌کننده بازار مجاز به عرضه کالا است. و اگر یک وقت نرخ کالا بالا رفت و امکان تنظیم بازار نبود ما حتما به عنوان شرکت ورود می‌کنیم . فلذا در بخش تنظیم بازار با عرضه کالا سعی می‌کنیم بازار را به تعادل برسانیم؛ چه در مرغ و چه در گوشت و هر جای کشور نیاز بود و اگر کمیته بازرگانی استان اعلام کند که کالا کم است یا قیمت نامتعارف است شرکت برای تامین بازار ورود می‌کند.

وی همچنین با اشاره به نوسانات چند روزه اخیر گوشت قرمز اعلام کرد: چند روز است شاهدیم قیمت گوشت قرمز بالا رفته است. این مسئله عوامل مختلفی داشته که آن عوامل درحال برطرف شدن است. یکی از عمده‌ترین عوامل این بود که گوشت داخل از طریق واردات گوساله «پای پروار» تنظیم می‌شود یعنی وقتی گوساله لاغر و پای پروار وارد می‌کنیم دامدار داخلی گوساله پروار خود را برای کشتار ارسال می‌کند ولی وقتی گوساله پای پروار نباشد دامدار می‌تواند دامش را یک ماه یا دو ماه بیشتر در دامداری خود نگه دارد. ولی اگر در دامداری گوساله پای پروار وجود داشته باشد برای دامدار به صرفه نیست که گوساله پروار را نگه دارد.