
اشتراک گذاری :
به نقل از پول نیوز، هر سنگی داستانی دارد؛ کافیست گوش بسپاری تا صدای زمین را از دلش بشنوی. گوهرتراشی، راهی برای آرامش، آفرینش و عشق است. این جملاتی است که ملیحه علینقیان، مدیر و مدرس هنر و صنعت سنگ تراشی به روشهای گوناگون توصیف کرد. او از تاریخچه، وضعیت کنونی و چشمانداز آیندهی هنر گوهرتراشی در ایران سخن می گوید، هنری که به گفته او، نهتنها بخشی از میراث فرهنگی این سرزمین است، بلکه پلی میان هنر، آرامش درونی و کارآفرینی به شمار میآید.

گوهرتراشی در ایران چه پیشینهای دارد؟
ایران از کهنترین مراکز گوهرتراشی در دنیاست. شواهد باستانشناسی از تمدنهای سیلک و شهر سوخته نشان میدهد ایرانیان از پنج هزار سال پیش سنگهایی مانند فیروزه، عقیق و لاجورد را تراش میدادند. در دوران هخامنشی و ساسانی، این هنر به اوج رسید و نگینهای سلطنتی، مهرها و زیورآلات با دقتی خارقالعاده ساخته میشد. بعدها در دوره صفوی و اسلامی، حکاکی آیات قرآنی روی سنگها رواج یافت و فیروزه نیشابور شهرت جهانی پیدا کرد.
وضعیت امروز این هنر چگونه است؟
خوشبختانه امروز دوباره توجه به گوهرتراشی در حال افزایش است. جوانان زیادی علاقهمند شدهاند که این هنر را بیاموزند و از آن برای خلق آثار هنری یا حتی شروع کسبوکار استفاده کنند. البته هنوز با چالشهایی مانند کمبود تجهیزات مدرن و ضعف در بازاریابی بینالمللی روبهرو هستیم، اما ظرفیت ایران در این حوزه بسیار بالاست.

شما چطور وارد دنیای گوهرتراشی شدید؟
علاقه من به سنگها از دوران کودکی شکل گرفت و همیشه مجذوب انرژی و زیبایی طبیعیشان بودم. سال ۱۳۹۴، زمانی که دورههای تخصصی گوهرتراشی در ایران برگزار میشد، احساس کردم زمانش رسیده این علاقه را به صورت جدی دنبال کنم. پیش از آن نیز در حوزههای مختلف هنری فعال بودم و آفرینش آثاری با دست برایم همیشه یک زبان بیان احساس بوده است.
تبدیل یک سنگ سخت به قطعهای با فرم نرم، ظریف و روحنواز، تجربهای عمیقاً لذتبخش است؛ فرآیندی که هر مرحله آن مرا به وجد میآورد. به همین دلیل دورههای گوهرشناسی، داملهتراشی، فَستتراشی، کاروینگ (حجمتراشی)، حکاکی روی سنگ و ساخت زیورآلات مهرهای و مفتولی را گذراندم و تمامی مدارک تخصصی و فنیحرفهای مرتبط از جمله مدرک مربیگری و جواز تولید از سازمان صنایعدستی را دریافت کردم.
از چه زمانی فعالیت حرفه ای را شروع کردید؟
فعالیت حرفهای من ابتدا با همکاری موسسات معتبر طلا و جواهر آغاز شد، اما خیلی زود کارگاه شخصی خودم را راهاندازی کردم. روحیه کارآفرینی، تعامل با هنرجویان و امکان خلق آثار مستقل، موجب شد مسیر آموزش و تولید تخصصی را بهطور جدی دنبال کنم. تا امروز بیش از ۲۰۰ هنرجو در کارگاه من آموزش دیدهاند و بسیاری از آنها به فعالیت حرفهای و فروش آثارشان رسیدهاند. شاخه هنری ای که بیش از همه به شخصیت و ذوق من نزدیک است، کاروینگ یا حجمتراشی است؛ هنری آزاد، بیمرز و پر از خلاقیت. همین آزادی در طراحی و اجرا، روح مرا تغذیه و الهامم را زنده نگه میدارد.
آموزش برای من فقط انتقال مهارت نیست؛ فرصتی است برای تبادل تجربه و خلق فضای دوستانه و امنی که هنرجو در آن احساس رشد، آرامش و ارزشمندی کند. بزرگترین لذت من زمانی است که میبینم هنرجویانم مهارتی را آموختهاند که حال دلشان را خوب کرده و مسیر جدیدی در زندگیشان باز کرده است.»

گالری سنگ مدیسا چگونه شکل گرفت؟
گالری سنگ مدیسا با هدف آموزش و ترویج هنر اصیل گوهرتراشی راهاندازی شد. در کلاسهای گالری، هنرجویان علاوه بر یادگیری تراش عملی سنگها، با ماهیت و انرژی درونی هر سنگ نیز آشنا میشوند. ما تلاش میکنیم فضایی آرام، صمیمی و حرفهای بسازیم تا هر هنرجو احساس کند در مسیر کشف درون خودش قدم برمیدارد. به باور من، گوهرتراشی فقط یک مهارت نیست؛ نوعی مراقبهست، گفتوگویی میان انسان و زمین.
چه دورههایی برگزار میکنید؟
علاوه بر دورههای دائمی و تخصصی، ورکشاپهای یکروزهای مثل ورکشاپ داملهتراشی و کاروینگ (حجم تراشی سنگ) و ساخت زیورآلات داریم که برای عموم علاقهمندان طراحی شده است. در این کارگاهها، شرکتکنندگان با هزینهای بسیار مناسب میتوانند برای نخستینبار تجربهی لمس سنگ و تراش آن را داشته باشند و در پایان، نگینی که خودشان تراش دادهاند به یادگار با خود ببرند. هدف ما این است که هرکسی بتواند بدون پیشنیاز خاصی، لذت خلق یک گوهر را تجربه کند و اگر تمایل داشت، در دورههای دائمی و حرفهای ادامه دهد.
افرادی که به دلایل شغلی یا سکونت در شهرستانها امکان شرکت در دورههای جامع را ندارند، میتوانند تنها با یک جلسه ورکشاپ با اصول کار، مراحل تراش و نحوهی استفاده از ابزارها آشنا شوند. بسیاری از هنرجویان پس از این جلسه، تجهیزات لازم را تهیه کرده و بهصورت تجربی مشغول به کار شدهاند. همچنین آموزشهای مجازی شامل فیلم مراحل کار و پشتیبانی گامبهگام مدرس برای هنرجویان آنلاین فراهم شده است.بدین ترتیب، علاقهمندان میتوانند این هنر را چه به عنوان شغل اصلی یا درآمد جانبی و چه برای آرامش ذهن و تغذیه روحشان دنبال کنند.

این آموزشها میتواند در مسیر مهاجرت هم مفید باشد؟
بله، بسیاری از هنرجویان با هدف مهاجرت این مسیر را انتخاب میکنند. مدرکی که هنرجویان پس از گذراندن دورههای تخصصی از سازمان فنیوحرفهای دریافت میکنند، مدرک بینالمللی قابل ترجمه رسمی است و در فرآیند دریافت امتیاز مهارت (Skill Points) برای مهاجرت مورد توجه کشورها قرار میگیرد. بنابراین یادگیری این هنر میتواند برای علاقهمندان به مهاجرت نیز مسیر ارزشمندی باشد.
پس از پایان دورهها، هنرجویان میتوانند وارد بازار کار شوند؟
بله، یکی از اهداف اصلی ما در مدیسا، توانمندسازی هنرجویان برای ورود به بازار کار است. هنرجویان پس از گذراندن دورهها میتوانند با دریافت مدرک فنیحرفهای و جواز تولید از سازمان صنایعدستی، برای دریافت وام، راهاندازی کارگاه شخصی و حتی تدریس این هنر اقدام کنند. علاوه بر این، علاقهمندان میتوانند با تماس با ما برای شروع کسبوکار خود مشاوره بگیرند و در صورت تمایل، تجهیزات و ابزارهای لازم برای راهاندازی کارگاه را با کمک ما تهیه کنند.
چشمانداز آینده این هنر را چگونه میبینید؟
آیندهی گوهرتراشی در ایران را روشن میبینم. اگر آموزشها تخصصیتر و نگاهها حرفهایتر شود، با خلاقیت و نوآوری میتوان آثاری بدیع خلق کرد و ایران میتواند دوباره به یکی از قطبهای اصلی گوهرتراشی جهان تبدیل شود. در مدیسا هم هدف ما پرورش نسلی از هنرمندان آگاه، صبور و عاشق است که بتوانند هنر را با ارزش اقتصادی و انسانی تلفیق کنند.
گالری سنگ مدیسا مرکز آموزش، خلق و الهام در هنر گوهرتراشی است که آموزش حضوری و آنلاین گوهرتراشی، داملهتراشی و کاروینگ، برگزاری ورکشاپهای تجربهمحور یکروزه، مشاوره برای راهاندازی کارگاه شخصی و شروع کسبوکار و ارائه مدرک بینالمللی فنیوحرفهای و جواز تولید صنایعدستی است. مشاوره و هماهنگی ورکشاپها و دورهها با شماره ۰۹۱۹۶۸۳۸۵۰۰صورت می گیرد و آثار و نمونه کارهای هنرجویان در هایلایت پیج اینستاگرام instagram.com/medisa.stone.gallery قابل مشاهده است.